خروج دی کتاب وچوں سوال جواب

سوال: خروج باب 1 آیت 15 سانوں کہندی اے کہ دو عبرانی دائیاں بوہت سارے جمن آلے نیانیاں دی کینج حفاظت کر سکدیاں نیں؟

جواب:اوہ ہر پیدائش چے مشغول نئیں سی ہو جاندیاں سگیاں پر اوہ دوجیاں دیاں صرف نگرانی کردیاں سگیاں- بوہت ہنرمندی نال نگرانی کرن دی وجہ توں معاشرا ایدا پابند ہو گیا سگا-

سوال: خروج باب 1 آیت 15 تا 19 سانوں کہندی اے کہ کیہ بائبل دے علاوہ وی سانوں سفرہ اتے فوہ دے ناواں دے کوئی گواہیاں ملدیاں نیں ؟

جواب:  مینوں سفرہ دے بارے چے کسی ثبوت دا علم نئیں اے پر اک مصری پائپرس جیڑا بروکلائن عجائب گھر چے موجود اے ( 35-1446 ) جیڑا تقریبا 1540 دے نیڑے نیڑے لکھیا گیا ایدے چے سفرہ دے ناں دا ذکر ملدا اے ایہہ اوس سفرہ توں سو ورے پہلے رہندی سگی جہدا ذکر خروج چے ملدا اے –

سوال: خروج باب 1 آیت 16 تا 19 سانوں کہندی اے کہ رب کینج عبرانی دائیاں سفرہ اتے فوہ نوں برکت دے سکدا اے جیکر اوہناں نے فرعون توں جھوٹ بولیا سگا؟

جواب: مسیحی مختلف قسم دے جواب دیندے نیں- بوہت سارےلوک کہندے کہندے نیں کہ رب نے اوہناں تے برکت اوہناں دے ایمان دی وجہ توں کیتی کیوں جے ٹھیک گل دے سامنے جمی رہی اتے ایدے لئی رب نے اوہناں دا جھوٹ معاف کر دتا ( اودوں تیک دس حکم نئیں دتے گے سگے )

دوجے کہندے نیں کہ ایمان آلیاں نوں حیاتی اتے موت دی صورت حال دے پیش نظر ظالم لوکاں نوں سچ نئیں دسنا چاہیدا کیوں جے اوہ ایدے قابل نئیں ہوندے

سفرہ اتے فوہ خود ذاتی طور تے بچے نئیں جم سکدیاں سگیاں – غالبا اوہ دائیاں دی اوس فوج دی نگرانی کردیاں سگیاں جیڑا ایہہ کم کردیاں سگیاں – اوہ دائیاں جیڑیاں سفرہ اتے فوہ دے تھلے کم کردیاں سگیاں اوہ ہو سکدا اے کہ اوہ جھوٹ بولدیاں سگیاں یا  جان بجھ کہ دیر توں آندیاں سگیاں –

سوال: خروج باب 1 آیت 16 سانوں کہندی اے کہ کیہ ایہہ فرعون لئي نا معقول گل نئیں کہ اوہ اسرائیل دے سارے منڈیاں نوں مارنا چاہندا سگا- حالانکہ اوہ ایدے توں پہلے چنگے غلام بنا چکیا سگا- ؟

جواب:غالبا مصریاں دی کل آبادی 1-4 ملین سکی – فرعون اوہناں نوں ایس خطرہ توں آگاہ کرنا چاہندا سگا- کیوں کہ اسرائیلیاں دی شرح پیدائش مصریاں توں بوہتی سگی – اتے تقریبا 2 ملین دے نیڑے نیڑے سگی-

جینج کہ اک پاسے فرعون نے سارے عبرانی منڈیاں نمں مار دیون دا آکھیا سگا- رب طنزیہ طور تے ایدے گھر چے ای اک منڈے نوں وڈا کرنا چاہندا سگا-

سوال: خروج باب 1 آیت 16 کہ موسی ایس خطرے چے کیوں سگا کہ فرعون اوہنوں مار دیوے گا – جیکر اوہدے بھرا ہارون نوں ایدا دا کوئی خطرہ نئیں سگا؟

جواب: اے ہسٹری آف اسرائیل دے صفحہ نمبر 89 چے والٹ کیئزر دے مطابق جے موسی 1526 چے جمیا سگا- ( خروج توں 80 ورے پہلے ) تے ممکن اے کہ موسی تھیئومس 1 دے دورحکومت دے پہلے ورے جمیا ہوے- اتے باظاہر ایسے فرعون نے ایہہ فرمان جاری کیتا سگا-

اک تاسے ایہہ وی ممکن ہو سکدا اے کہ ایہہ فرعون تھیئومس iii ( 1512 توں 1526 ) سگا جیڑا مصریاں نوں مارن دے بعد موسی نوں مارنا چاہندا سگا- کوئی ہور فرعون اینے لمبے چیر نہ رہیا – یا تے خروج دے اعدوشمار ٹھیک نیں ، یا کوئی ایہہ کہہ سکدا اے کہ ایہہ اک بوہت وڈی زمانی مطابقت ہو سکدی اے کہ صرف فرعون اینے لمبے چیر رہیا اتے اوسے دوران اوہنے بادشاہی کیتی –

سوال: خروج باب 1 آیت 17 سانوں کہندی اے کہ کیہ ایمان والیاں نوں رب دے خوف دا ہونا چاہیدا اے ؟

جواب: ہاں ، خروج باب 9 آیت 30 دے جواب دا دوجا حصہ ویکھو –

سوال : خروج باب 2 آیت 1 سانوں کہندی اے کہ موسی ٹوکری آلا واقعہ سارگون دی کہانی کینج اک جہیی ہو سکدی اے ؟

جواب: داستان دے مطابق آکاد دے سارگون نوں ( 2279 – 2355 ) چے نرسل توں بنی ہوئی ٹوکری چے تارکول توں ڈھک کے دریا چے چھڈ دتا گیا – آکائی جیڑا کہ باغبان سگا اوہنے اوہنوں بچا لیا اتے اوہنوں اپنے پتر وانگ پالیا- ایس لئی موسی دی ماں نے وی بادشاہ دے قانون دی وجہ توں اینج ای کیتا – کیوں جے اوہ اوہنوں آپ نئیں چھڈ سکدی سگی ایس لئی اوہنے مریم نوں موسی نوں ویکھن لئی گھلیا –

سوال: خروج باب 2 آیت 3 سانوں کہندی اے کہ جے رب موسی نال محبت کردا سگا تے اوہنے اوہنوں کھلا ہویا ، مگرمچھاں چے ڈوب جاؤندے حطرے چے کیوں رکھیا ؟

جواب: رب ساری شیواں نوں ویکھدا اے اتے ایہہ اک یقینی گل اے کہ رب کجھ شیواں نوں اینج نئیں ویکھدا جینج اسی ویھدے آں – رب جیڑا کہ سب توں طاقت آلا اے اتے اوہنوں اینا یقین سگا کہ موسی بچ جاۓ گا – جے اسی اک بوہت ہولناک ہڑ دے وچکار ہویۓ تے ساڈے لئی سب توں بوہتی محفوظ تھاں رب دی خواہش دا مرکزی نقطہ ہوے گی-

مینوں یقین اے کہ عملی تجربیاں نے موسی دی مدد کیتی ہوے گی اتے اوہ اک مخصوص مقصد لئی بچایا گیا سگا- دوجے وی ایہہ ویکھ سکدے نیں کہ رب موسی نوں بچا سکدا اے تے اوہ سانوں وی بچا سکدا اے –

سوال : خروج باب 2 آیت 5 سانوں کہندی اے کہ فرعون دی دھی نیل چے نہاون لئی کیوں گئی اتے مگر مچھ دی کہڑی گل اے ؟

جواب: اج کا شمالی آسان چے مگر مچھ نئیں پاۓ جاندے ، پر قدیم زمانے چے شمالی حصے چے پاۓ باندے سگے جینج کہ میمفس چے ، ہو سکدا اے کہ شہزادی شمالی پاسے دے دیلٹا حصے چے نہاؤنا چاہندی ہوے ( جتھے عبرانی رہندے سگے ) اوتھے مگر مچھ بالکل نئیں سگے- غالبا اینج ہو سکدا اے کہ ضروری نئیں کہ فرعون دی دھی نیل دی مر کزی جھیل چے نہائی ہوے – پر اوہنے دریا دے اوس حصے چے غسل کیتا ہوے جتھے جھیل دا دھارا گردا ہوے – ایہہ غسل اک عام صفائی لئی نئیں سگا پر رسمی پاکیزگی لئی سگا –

سوال : خروج باب 2 آیت 10 سانوں کہندی اے کہ موسی عبرانی ناں اے یا مصری ؟

جواب:  موسی دا ناں اک غیر معمولی اہمیت دا حامل اے کیوں جے ایہہ دوواں نال تعلق رکھدا اے ، عبرانی چے موسیس مسح توں نکلیا اے جہدا  دا ارتھ اے باہر کڈھیا ہویا ، MES/MS ارتھ اے " کڈھیا ہویا " مصری زبان چے

، جمنا " یا ( جینج ہور دیوتا ) "جمے " ہویا – دی ایکسپوزرس بائبل کمنٹری دے صفحہ نمبر 310 دے مطابق قوائد دی رو توں ایہہ پرانے مصری ناں دی تکمیل کردا – تھموس ، تھیئومس ، اہموس اتے ریموس چے (مس) مشترک آخری شبد مس اے – مصری ناں ( مس) دا ارتھ " اک نیانہ یا پتر ہو سکدا اے "

سوال: خروج باب 2 آیت 14 ، 15 سانوں کہندی اے کہ کیہ موسی نے مصر بادشاہ دے غصے توں خوف زدہ ہو کہ چھڈیا یا عبرانی باب 11 آیت 27 دے مطابق موسی نے بادشاہ دے غصے توں خوف زدہ ہو کر مصر نئیں چھڈیا؟

جواب: خروج باب 2 آیت 14 ، 15 دے مطابق جدوں موسی 40 ورے دا سگا بودوں اوہنے بادشاہ دے غصے توں خوف زدہ ہو کہ مصر چھڈیا ، خروج باب 13 تا 14 دے مطابق جدوں اوہ 80 ورے دا سگا اودوں موسی نے دوجی واری بادشاہ دے غصے توں ڈر کے مصر نئیں چھڈیا سگا اتے عبرانی باب 11 آیت 27 دوجی واری دے واقعے نوں بیان کردی اے – موسی دوجی واری ایس خوف دا سامنا کرن لئی مصر توں گیا ، پر ایس واری اوہ جاندا سگا کہ اوہنوں اک مقصد دی تکمیل کرنی سگی اتے ایدے لئی رب اوہدی حفاظت کرے گا-

سوال: خروج باب 2 آیت 18 سانوں کہندی اے کہ موسی دے خسر دا ناں رعوایل کینج ہو سکدا اے ، جیکر خروج باب 3 آیت 1 اتے باب 4 آیت 18 دے مطابق اوہدا ناں یترو سگا؟

جواب: میرا نئیں خیال کہ ایہہ اک غیر معمولی گل اے کیوں جے میرے خسر دے وی دو اینج دے ناں نیں جیڑے آپس چے نئیں ملدے- ( چائنیز اتے انگریزی چے ) غالبا ایس لحاظ توں وی ایہہ غیر معمولی گل نئیں اے کہ ابراہام / ابراہیم ، ساری / سارہ ، یعقوب / اسرائیل

 / بنمین ، یوسف /

کئی لوکاں دے مختلف زباناں چے مختلف ناں ہوندے نیں – اتے باظاہر بعد اوہ ایناں ناواں توں وی بوہتے عام ناں اختیار کر لیندے نیں جینج کہ

 تہانوں ایہہ دس سکدے نیں -

اے ہسٹری آف اسرائیل دے صفحہ نمبر 92 چے والٹ کیئزر اینوں صورتحال دے مطابق یوگرئیک ٹیکسٹ بک جیڑا کہ سائرس – ایچ – کورڈون ( 1965 ) چے لکھی دا حوالہ پیش کردے ہوۓ کہندا اے کہ یترو دا شبد یو گرئیک زبان چے پایا جاندا سگا- رعوایل دا ارتھ " متر یا رب دا چرواہا " دے نیں – دوجی تہذیباں چے وی اک بندے دے مختلف ناں ہونا عام گل سگی – مصر چے اوسائرس ، وینیوفر ، اتے کھینٹ ایمنیو اک ای بت دے مختلف ناں سگے- سبیک – کہیو اتے ڈجا اک ای بندے دے ناں سگے – میسوپوٹامیا چے اہیکر اک ای بندہ سگا جینج کہ آبا ، انیلل – داری اتے تیغلت – پلاسر پاؤل نیں لیپلی ایسٹر دا قانون اک دیوتا نوں نینمیری اتے انیلل کہندے سگے ، اتے ہمیوریپ دے قانون دی رو توں اوہنوں اینان / ایسٹر / تیلتم اتے تینیو / ماما کہندے سگے – دی بائبل ایکسپوزرس کمنٹری والیوم 24 دا صفحہ نمبر 313 کہندے نیں کہ اک بندہ دہرے ناں عرب ذریعوں توں وی ملدے نیں – اینیسنٹ اورنیٹ اینڈ اولڈ ٹیسٹیمنٹ ( 1996ivp) دےصفحہ نمبر 121 – 124 چے کینتھ کیچن بیان کردا اے کہ دہرے ناں کنعان پرانا جنوبی عرب ، حرین اتے حتیاں چے پاۓ جاندے سگے-

جوزف اک ایدے توں ہٹ کے وضاحت بیان کردا اے اوہ ایہہ خیال کردا اے کہ رعوایل اوہدا ناں سگا اتے یترو اوہدا خطاب سگا-

سوال: خروج باب 2 آیت 21 توں 22 سانوں کہندی اے کہ سانوں موسی ول کیوں ویکھنا چاہیدا ، جیڑا ( جینج کہ آکھیا جاندا اے ) اک ناجائز نیانہ سگا؟

جواب: مقدس کتاب ایہہ بالکل نئین کہندی کہ موسی اک ناجائز نیانہ سگا- جیکر خروج باب 2 آیت 21 سانوں کہندی اے کہ راعویل نے اپنی دھی صفورہ موسی نوں دے دتی – اوہنے اپنی دھی نوں موسی دی زنانی بنایا – خروج باب 4 آیت 20 چے ایس گل دا ثبوت ملدا اے کہ صفورہ موسی دی زنانی سگی اتے خروج باب 4 آیت 25 چے اوہدی زنانی نےموسی نوں اپنا ( خونی دولہا " ٹھرایا سگا-

سوال: خروج باب 3 آیت 2 ، سانوں کہندی اےکہ جلدی ہوئی جھاڑیاں چے رب دا اصلی فرشتہ کہڑا سگا ؟

جواب : شبد فرشتے " دا مطلب پیغام دیون آلے دے نیں – ایتھے تن امکان نیں – آؤ ایناں ساریاں دا مطالعہ کردے آں –

اک چنگا فرشتہ جہنوں رب نے بنایا : خروج باب 3 آیت 2 سانوں کہندی اے " رب دا فرشتہ " ایس لئی موسی نے اوتھے اپنی جوتی کیوں لائی – کیوں جے خروج باب 3 آیت 6 دے مطابق اوہ مقدس دھرتی سگی-

رب ( تثلیث یا پیو ) : فیر اوہنے آکھیا میں تیرے پیو دا رب یعنی ابراہام دا ، اضحاق دا اتے یعقوب دا رب واں " پرانے عہدنامے دے مطابق رب دی انسان تے ظہوری نوں تھیو فینی کہیا گیا اے –

یسوع مسیح : ابتدائی کلیسیاء نے اینوں یکساں طور تے یسوع دی طہوری سمجھیا اے – رب دے شبد اوہدے دھرتی تے تجسم توں پہلے ،یسوع کہہ سکدا اے کہ " میں رب واں -----" اتے یسوع اپنے آپ نوں پیغام دیون آلا وی کہہ سکدا واں یا رب پیو دے شبد پرانے عہدنامے چے رب دے پتر دی اینج دی ظہوری نوں کر سیٹوفینی کہیا گیا اے –

سوال: خروج باب 3 آيت 8 سانوں کہندی اے کہ حتی موسی اتے یوشع دے زمانے چے فلسطین چے کینج ہو سکدے نیں ؟

جواب: ایدے جواب لئی پیدائش 23 دے بیان ملاحظہ ویکھو –

سوال: خروج باب 3 آيت 8 ، 17 اتے یوشع باب 25 آیت 6 چے کنعان نوں دودھ اتے شہد دی دھرتی کیوں کہیا گیا اے ؟

جواب: اسرائیل دے چرواہاں لئی ایس دھرتی دے پہاڑ اتے وادیاں سر سبز سگیاں جیڑے مویشیاں لئی چنگا کھانا اتے شہد دی مکھیاں لئی پھل مہیا کردے سگے –

سوال: خروج باب 3 آیت 10 اتے خروج باب 6 آیت 10 تا 13 دے مطابق رب نے موسی نوں مدیان چے بلایا یا مصر چے ؟

جواب : پہلی واری موسی نوں رب نے مدیان چے بلایا جدوں موسی مصر واپس گیا تے اوہنوں ایس گل دے بارے چے شک لنگھایا اتے رب نے مصر چے موسی نوں بلا کہ مدد بہم پہنچائی – اج وی کسے ویلے ، لوکاں نوں مدد دی لوڑ ہوندی اے جیڑا کہ اوہ جاندے نیں کیہ ہوندا اے کیتے اوہ سچ وی ہوندا اے –

سوال: خروج باب 3 آیت 18 سانوں کہندی اے کہ کیہ موسی نے فرعون نوں دھوکا دتا سگا جدوں اوہنے تن دن دے سفر دی اجازت منگی اپنے رب دی قربانی لئی ؟

جواب: نئیں ایدے بارے چے چھ نکتے فرض کیتے جا سکدے نیں فیر اک معقول وجہ دتی جاۓ گی کیوں

1) رب نے کہیا اوہ ہمیشہ ہمیشہ لئی اسرائیل نوں اوتھوں لے جاۓ گا اتے ( خروج 3 آیت 13 ) بتدریج رب نے اینج کیتا -

2) ایہہ موسی دا اپنا فیصلہ نئیں سگا پر رب نے اوہنوں ایہہ حکم دتا سگا ، اوس ویلے فرعون توں مصر چھڈن دی اجازت دی بجاۓ صرف تن دن دے سفر دی اجازت منگے گا ( خروج باب 3 آیت 18 )

3) رب یقینی طور تے جاندا سگا اتے اوہنے موسی نوں دسیا سگا کہ فرعون کٹ توں کٹ ایدی وی اجازت نئیں دیوے گا ( خروج باب 3 آیت 9 )

4) جے ایہہ کہنا فرض کر لیا جاۓ کہ جے فرعون ایس درخواست نوں من وی لیندا اودوں وی اینج دے کوئی آثار نئیں ملدے جیڑے ایہہ ظاہر کردے کہ اوہ فرعون نوں دھوکا دیوے گا اتے واپس نئیں آۓ گا-

5) جے ایہہ گل فرضی طور تے بولی جاۓ کہ جے اوہ چلے گے اتے واپس نہ آۓ اودوں وی اوہ دوبارہ مستقل طورتے مصرنوں چھڈن دی گل دے بارے چے درخواست تو بچ نئیں سکدے سگے –

6)ایس معاملے تے چپ رہن دا مطلب جھوٹ نئیں اے – مخصوص طریقے توں نکی درخواست نوں کہنا اتے وڈی درخواست لئی چپ رہنا جہدا تسی بعد چے سوال کرو گے جھوٹ نئیں اے –

رب نے پہلے موسی نوں نکی درخواست پیش کرن دا کیوں کہیا ؟ غالبا ایدا مطلب دھوکا یا فریب نئیں اے پر عزت افزائی اے – رب فرعون اتے مصریاں نوں ایس نکی درخواست نوں منن دا موقع دینا چاہندے سگا- اتے ہولی ہولی ایس ترکیب نوں اسرائیل دے جاون چے رکاوٹ دے طور تے ورتنا چاہندا سگا- ایس لئی اوسے ویلے رب یقینی طور فرعون دی آزاد معرفت دے نتیجے نوں جاندا سگا اتے ایس لئی رب نے فرعون نوں اک موقع دتا اج وی رب نجات لئی جیرت انگیز موقعے فراہم کردا اے پر رب پہلے توں ای ہر کسی دی آزاد معرفت دے نتیجے نوں جاندا اے –

سوال: سوال خروج باب 3 آیت 22 اتے خروج باب 12 آیت 33 تا 36 سانوں کہندی اے کہ رب کینج اسرائیلیاں نوں مصریاں توں شیواں منگن دا کہہ سکدا سگا-؟

جواب: عبرانی شبد سال دا ارتھ " کہن " دے نیں " ادھار " دے نئیں – ایس سوال دے جواب لئی تن نکتے فرض کیتے جا سکدے نیں –

1) دھوکا فریب نئیں: مصری جاندے سگے کہ اسرائیلی جاندے ہوۓ اپنے نال ایہہ شیواں رکھنا چاہندے سگے – خروج باب 12 آیت 6 – 13 دی ایکسپوزرس بائبل کمنٹری والیوم 2 صفحہ نمبر 324 کہندی اے کہ لٹ مار  ، جیڑا مخصوص طور تے ایہہ نئیں کہندی کہ ایدالئي عبرانی شبد

مطلب چوری کرن ، فریب یا دھوکا دے نیں ،ایہہ وی کہیا جاندا اے کہ جہناں دناں عبرانی زبان اینی جانی پہچانی نئیں اوہناں دناں دی بدترین متراجم دے اثرات دی وجہ توں اینوں قرمی قرض  ادھار یا جینج کہ اج عقلی تعصب دی وجہ توں اینوں ادھار سمجھیا گیا اے –

کوئی زبردستی نئیں : خروج باب 12 آیت 33 تا 36 دے مطابق مصری اپنی خوشی توں اوہناں نوں شیواںدے رہے سگے اتے خود اوہناں نوں مصر چھڈن تے مجبور کر رہے سگے-

کوئی ناانصافی نئیں: اوہ ساریاں شیواں مصریوں ولوں اسرائیلیاں نوں400 ورے تیک غلام بناون اتے طفل کشی کرن دا ہرجانہ سگیاں ، ایہہ نظریہ اتے پہلے دو بالواسطہ ایہہ بیان نیرٹیویسن نے اگینسٹ مرکیس بک 2 دے باب نمبر 21 دے صفحہ 313 تا 314 چے بیان کیتا اے جہنوں 207 / 208 چے لکھیا گیا-

ایہہ جواب آرینیس ( جہنوں 182 – 188 ) چے آگینسٹ ہیرسس بک 5 باب 30 آیت 2 چے لکھیا گیا –

خلاصہ : اسرائیلیاں نے اوہناں توں درخواست کیتی اتے مصریاں نوں ہن اوہناں نال ہمدردی ہو چکی سگی ایس لئی اوہناں نے اوہناں دی درخواست من لئی –

سوال: خروج باب 3 آیت 22 اتے خروج باب 12 آیت 33 تا 36 سانوں کہندی اے کہ رب نے اسرائیلیاں نوں کینج ( جینج کہیا جاندا اے ) بددیانتی اتے چوری کرندا کہہ سکدا اے؟ ( اک کافر ایہہ سوال پچھدا اے )

جواب: کیہ تسی ہمیشہ کسی شے دا سوال کردے اوہ  جے اینج اے کیہ ایہہ تہانوں چور بنا دیوے گا؟ یقینا نئیں ایہہ اک اینج ای بیوقوفانہ گل اے –

1) مصری جاندے سگے کہ اسرئیلی مصر چھڈ کہ جارہے نیں خروج باب 12 آیت 33 دےمطابق مصری اسرائیلیاں توں خود کہہ رہے کہ اوہ جلد از جلد مصر نوں چھڈ دیون-

2) اسرائیلیاں نے مصریاں توں اوہناں شیواں دا سوال کیتا سگا- ( خروج باب 12 آیت 35 تا 36 )

3) مصری اپنے آپ اسرائیلیاں ول کھچے گے اتے جیڑیاں شیواں اوہناں نے منگیاں ( ادھار نئیں ) اوہناں نوں دے دتیاں ( خروج باب 3 آیت 22 ؛ باب 21 آیت 36 )

جینج کہ پچھلے جواب چے وی ایہہ بیان کیتا گیا اے کہ دی ایکسپوزرس بائبل کمنٹری والیوم 2 صفحہ نمبر 324 سانوں کہندی اے کہ لٹ مار لئی  اے – جیڑا خصوصی طور تے ایہہ ظاہر نئیں کردی عبرانی شبد

کہ ایدا ارتھ چوری / دھوکا یا فریب دے نیں –

سوال: خروج باب 4 سانوں کہندا اے کہ جینج کہ موسی نے رب دی پکار دا جواب دتا تے اسی ایدے توں کیہ سبق حاصل کردے نیں ؟

جواب: ( خروج باب 3 آیت 2 ) دے مطابق رب نے پہلے موسی نوں اپنی عجیب و غریب طاقت دکھائی اودوں ( خروج باب 4 آیت 1 تا 13 ) دے مطابق موسی نے بہاناپیش کیتا کہ اوہ ایمان آلا نغیں اتے رب نے صبر دا مظاہرہ کیتا کیوں جے اوہ موسی توں کم کروانا چاہندا سگا اتے آحرکار رب دا قہر موسی تے بھڑکیا -  ایہہ ساڈی ذمہ داری اے کہ اسی خوف ، بغاوت یا اپنے اندر ایمان دی کمی دی وجہ توں رب دی نافرمانی نہ کریۓ پر جدوں رب سانوں بلاوے تے اسی اوہدا کنہا منیے- ایدے توں پہلے کہ جے تسی رب دی پکار نوں سن چکے اوہ تے یقینا تسی رب دے قہرتوں نجات حاصل نہ کر پاؤ گے –

جدوں موسی نے کہیا کہ اوہ ایس قابل نئیں اے ، اودوں اسی ایدے چے دو قسماں دے سچ اتے اک بے اعتقاد جھوٹ نوں ویکھدے آں –

1) موسی نے شچ کہیا سگا کہ غالبا لوک اک اجنبی دی گل تے یقین کرنا نئیں چاہن گے اتے ایہہ کہ اوہ بولن چے اینا فصیح نئیں اے -

2) موسی ایہہ سچائی جاندا سگا کہ اوہ قدرتی طور تے ایس قابل نئیں اے کہ اوہ ایس مقصد نوں کامیابی حاصل کرے گا-

3) موسی ایس بے اعتقاد جھوٹ تے یقین کردا سگا کہ رب اینا وڈا نئیں اے کہ اوہ موسی دے اندر کوتاہی دے باوجود اوہدے توں اپنی خواہش دے مطابق کم کروا سکے – میں دعا کردا واں کہ جے تہاڈے دل چے وی اینج دا جھوٹا اعقتاد اے تے تہانوں اینوں بے نقاب کردے ہوۓ سانوں ایہہ مننا چاہیے کہ ایہہ رب تے جھوٹ اے اتے تہانوں ایہہ فیصلہ کرنا چاہیدا کہ رب دی عظمت وبرتری تہاڈی بدترین کمزوری توں کئی گنا وڈی اے –

سوال خروج باب 4 آیت 3 تا 5 سانوں کہندی اے کہکینج اک بے جان لاٹھی سپ بن سکدی اے ؟

جواب: خروج باب 7 آیت 12 دے مطابق ایہہ صرف اک کاری گری نئیں سگی پر اوہ سپ نگل وی سکدا سگا- رب دی طاقت ہر قدرتی طبعی حیتیاتی قوانین توں وڈی اے –

سوال: خروج باب 4 آیت 11 سانوں کہندی اے کیہ رب ایدی اجازت نئیں دیندا ، پر لوکاں نوں گونگا ، ڈورا اتے اندھا بنا سکدا اے ؟

جواب: اینج اے وی اتے نئیں وی کیوں کہ رب ہر برائی اتے معزوری جیڑی وقوع پذیرہوندی اوہنوں جان بجھ کر ہونے اجازت دیندا اے ایدے توں علاوہ بوہت واری رب اک مخصوص مقصد دے تحت لوکاں نوں اک وکھ طریقے توں بناندا اے – ایس لئی موسی نے بوہت سارے معجزات کیتے سگے ، اودوں وی رب نے دوناں نوں ایس لئی چنیا گیا کہ اوہ کند زبان ( خروج باب 4 آیت 10 تا 13 ، خروج باب 6 آیت 12 ، 30 سگا اتے رب اوہنوں ٹھیک کردیوے گا- ایسے طرح 2 تواریخ باب 12 آیت 7 تا 9 دے مطابق پاؤل نے وی بوہت سارے معجزے کیتے سگے پر رب نے اوہنوں ایس لئی چنیا نئیں کہ اوہ ایدا کنڈا کڈھ دیوے گا-

سوال: خروج باب 4 آیت 18 دے مطابق یترو دے ناں دے حرف مختلف کیوں نیں؟

جواب: کجھ زباناں بشمول عربی ،چے وی اک ای ناں دا مختلف حرفاں توں اختتام کیتا جاندا اے – اتے ایہہ ایس گل تے منحصر ہوندا اے کہ اوہ اوس فقرے چے کینج ورتیا اے – یترو دا ناں اک زبان دے شبد دی مدد توں دوجی بولی دے حروف چے اک تھاں عبرانی چے مکمل کیتا گیا اے اتے دوجی تھاواں بولی دے حروف توں پورا کیا گیا اے – ایس طرح عمیاہ باب 2 آیت 19 ؛ 6 آیت 1 تا 2 ، 6 چے عرب نام حبشم / جشمو دے نال وی اینج ای کیتا گیا اے ، ہن خروج باب 4 آیت 8 خصوصی مزے آلی گل اے کہ اک ای آیت چے دوویں ناواں دی مختلف اختتامی شبداں توں تکمیل کیتی گئی اے – با ظاہر لکھاریاں نے ایناں ناواں دے حرفاں یکساں ہون دے بارے چے اینی چھان بین نئیں کیتی اے اتے سانوں وی اینج نئیں کرنا چاہیے-

سوال: خروج باب 4 آیت 18 سانوں کہندی اے کہ موسی نے اینج کیوں کہیا کہ اوہ  مصر جانا چاہندا اے " ویکھو کہ اوہ ہن تیک جیوندے نیں"؟

جواب:موسی نے مصر جان لئی بات گل نوں گول مول کیتا اتے ایدی اہم وجہ نوں چھپایا چاہیے ایدی ایہہ وجہ غلط یا ٹھیک، بائبل موسی دے ایس طرح جان دا ساتھ نئیں دیندی ، صرف اینوں بیان کردی اے –

سوال:خروج باب 4 آیت 22 سانوں کہندی اے کہ اسرائیل کینج رب دا پہلوٹھا ہو سکدا اے ؟

جواب: پہلوٹھے دے کول خاص حقوق ، اختیارات اتے ذمہ داریاں ہوندیاں نیں ، اسرائیل رب دے چنے لوک سگے جہناں دے ذریعے رب دے حکماں ایس پوری دھرتی تے پھیلے اوہ سگے لے کے پالےہوۓ پتر ( رومیوں باب 9 آیت 4 )رب دا کلام  اوہناں دے حوالے ہویا ( رومیوں باب 3 آیت 2 ) شریعت دا حصول ( رومیوں باب 9 آیت 4 ) خاندان بزرگ ( رومیوں باب 9 آیت 5 ) انسانی شجرہ نسب دے لحاظ توں مسیح وی اوہناں چوں ای اے ( رومیوں باب 9 آیت 5 )

سوال: خروج باب 4 آیت 22 سانوں کہندی اے کہ رب موسی تقریبا کیوں مر چکیا سگا؟

جواب: ایس سوال دے جواب لئی چار نکتے تے غور کیتا جا سکدا اے

حالت : رب یقینا جاندا سگا کہ موسی نئیں مرے گا ایہہ شیواں موسی اتے صفورہ نوں بھیڑے لوکاں دی طرح دکھاتیں نیں-

وجہ: اینج نئیں کہیا جا سکدا کہ موسی مرن دے نیڑے کینج پہنچیا ، شائد بیماری دی وجہ توں ، پر اوہ جاندے سگے کہ رب اینج کرن دی اجازت نئیں دیوے گا، پر جان بجھ کہ اینج کیتا –

ادب: موسی اتے صفورہ نے ابراہیم توں کیتے گے ختنے دے عہد تے عمل نئیں کیتا سگا- اتے رب اوہناں نوں ایہہ سکھانا چاہندا سگا کہ موسی اینج کرے یا مر جاۓ-

خبردار کرنا جینج کہ موسی نوں ایس گل دا احساس ہو گیا سگا کہ اوہدے توں عظیم تر ہور کوئی نئیں اے ایس لئی اوہنوں رب دی تابعداری نئیں کرنی چاہیدی-

سوال: خروج باب 4 آیت 30 سانوں کہندی اے کہ کیہ لوکاں نوں معجزیاں دی وجہ تے یقین کرنا چاہیدا اس ؟

جواب: لوکاں نوں معجزیاں دی وجہ توںرب تے یقین نئیں کرنا چاہیدا ، معجزے صرف رب دے پیغمر دے ایمان نوں جانچن لئی ٹھیک شیواں ہوندیاں نیں کہ اوہناں چے رب رہندا اے ، ایدے توں علاوہ معجزے صرف ایہہ ثبوت پیش کردے نیں کہ موسی زندہ و جاوید رب ولوں اے –

سوال: خروج باب 4 آیت 31 اتے باب 6 آیت 9 سانوں کہندی اے کہ کیہ لوکاں نےموسی موسی تے یقین کیتا یا نئیں؟

جواب: خروج باب 4 آیت 31 دے مطابق پہلے اوہناں نے موسی تے یقین کیتا پر خروج باب 6 آیت 9 دے مطابق جدوں فرعون نے اوہناں دا کم ودھا دتا اودوں اوہناں نے موسی دے عہدے تے شک کیتا –

سوال: خروج باب 5 آیت 2 دے مطابق مصر دا فرعون کون سگا اتے خروج کدوں توں سگی؟

جواب: اوہ فرعون جیڑا ایتھے مر گیا سگا غالبا اوہ تھیئومس iii سگا – اوہدی حاکم ملکہ ہیش سٹیٹ میرایٹری سگی ( اوہ اپنی مشہور ماں ہیش پیسٹ توں وکھ مختلف سگی( خروج 1445/1446 دے نیڑے نیڑے لکھی گئی – ایس تاریخ 1445 / 1446 دی وجہ ایہہ اے کہ سلاطین 1 دا باب 6 آیت 1 کہندی اے کہ جدوں چارسواسی ورے دے بعد اسرائیلی مصر توں نکل آۓ اودوں سلیمان نے رب دا گھر بنانا شروع کیتا اتے ماہرین آثار قدیمہ ایس گل تے پر یقین نیں کہ ایہہ 966 دی گل اے – اک پاسے پریپرٹوایونیجلیکا دے27 .9  چے یوسبیس کہندا اے کہ فرعون دی اوہ دھی جہنے موسی نوں دریا توں باہر کڈھیا سگا اوہدا ناں میرس سگا – جوزف تھرمیسوتیس ان اینٹی کیوئیس 2224 چےاک ہور بک آف جوبلیس 5-47 چے کہندا اے کہ اوہدا ناں تھرمیتھ سگا- ایہہ چاہوے تے تھیئومس iii دے یا بوہتا امکان اے کہ فرعون تھیئومیس ii ( 1385 /1401 – 20 / 1450 ) دے ماتحت سگا – اوہدی حاکم ملکہ دا ناں تائی سگا- بوہت سارے مسیحی سوچدے نیں کہ خروج بوہت دیر بعد رعمیس ii ( 1224 – 1290 ) دے زیر تحت قیام چے آئی- 1445 / 1446 دی تاریخ ایدےتے پوری اتردی اے کیوں جے :

1) سلاطین 1 باب 6 ایت 1 کہندی اے سلیمان دے گرجا گھر بناون توں 480 ورے پہلے-

2) ایمنیہوٹوپ ii دی حکومت دے تھلے سامیاں توں زبردستی ایٹاں بنوائیاں جاندیاں سگیاں

3) تھیوٹومس iv دا ڈریم سٹیلا – خروج باب 12 آیت 29 دا مباحثہ ویکھو-

 توں تن سو ورے پہلےJephthah4) قضاۃ باب 11 آیت 26 کہندی اے

5) تیرھویں صدی دے بعد ہاوزر دے کوئی مسکن نئیں سگے

“ Abiru”" اتے habiruo6) 1400 بی سی چے امارنا الواح خوفزدہ   "

                                                    بیان کردیاں نیں Runningamoke

7) سٹرومیٹا 21-1 ( 183 تا 127 ) چے مکیمنٹ آف الیگزینڈریا 450 ورے یوشع توں داؤد دا ویلہ بیان کردا اے –

8) رعمیس دا ناں تیرھویں صدی توں پہلے ورتیا ہویا سگا – اینمہٹوپ iii دے زمانے اک شریف بندے دا ناں رعموس سگا- جیکر بوہت سارے کہندے نیں کہ خروج ( 1449 بی سی ) جے قیام پزیر ہوئی جیکر ایہہ گل سوچن دے قابل نئیں اے – جیکر کاربن 14 دے تجزیے توں پتہ چلدا اے تقریبا 1410 بی سی چے جرئیکو دی تباہی ہوئی – تھیئومس  iii توں چالس ورے پہلے فرعون اوتھے حکومت کردا سکا – جہدا ذکر خروج باب 15 چے اے ؟

دی بائبل کمنٹری :اولڈٹیسٹیمنٹ صفحہ نمبر 115 تا 116 دے مطابق ایہہ دوویں اک نئیں سگے – خروج باب 1 دا فرعون غالبا تھیئومس iii سگا جیڑا کہ اسرائیلی دی آبادی نوں مونڈھ توں مٹا دینا جاہندا سگا یا کٹ کرنا چاہندا سگا- خروج دا فرعون غالبا ایمنوٹپ ii 1420/ 1450 – 1385 / 1401 سگا جیڑا اوہناں نوں غلاماں وانگ ورتدا سگا – یاد رکھو کہ حروج باب 1 اتے باب 5 چے 80 ورے دا فاصلہ اے –

سوال: خروج باب 5 آیت 3 ، خروج باب 8 آیت 26 تا 27 ، اتے خروج باب 10 آیت دےمطابق کیہ موسی صرف جانے دا بہانہ بنا رہیا سگا؟

جواب: کتاب مقدس سانوں نئیں دسدی کہ رب نے موسی توں کہیا کہ اوہ جان لئی فرعون دے اگے ایہہ وجوہاتاں رکھے ، یا جے موسی نے اوہنوں اینج کہیا تے ایہہ اہدا اپنا ارادہ سگا- جے ایہہ بعد چے ہوندا سگا تے ایس لحاظ توں کہ موسی نے ہر گل ٹھیک ٹھیک کہیی تے غور کرو کہ کتاب مقدس ایس بارے چے چپ اے –

سوال: خروج باب 5 آیت 6 سانوں کہندی اے ایٹاں بناون لئی بھس نوں کیوں ورتیا گیا؟

جواب: بھس ایٹاں نوں پکا کردا اے کیوں جے بھس مٹی نوں چنگی طرح جڑن چے مدد دیندا اے اتے سوکھا وکھ نئیں ہون دیندا –

سوال: خروج باب 5 آیت 6 تا 7 سانوں کہندی اے کہ اسرائیلی کینج ایٹاں بناون لئی خود توں بھس اکٹھا کرن گے؟

جواب: پہلے تسی ایہہ گل سمجھ چکے اوہ کہ بھس ایٹاں بناون لئی بوہت اہم اے کیوں جے ایہہ ایٹاں نوں جوڑن چے مدد دیندا اے اتے ایس شے نوں کٹ کردا اے کیٹاں وکھ وکھ نہ ہون – مصر دی نسبت میسوپوٹامیا چے ایٹاں بوہت عام سگیاں اتےم صر دے کجھ شہر جینج کہ پتوم وی ایٹاں توں تعمیر کیتا گیا سکا- پندرھویں صدی چے تھیبس دے مقام تے مصری نیک ناں ریکخیمر اریک – می – ری دے مقبرے تے مصوری اے جہدے چے غلام ایٹاں بنا رہے سگے – اینج ای اک تصویر دی نیو انٹرنیشنل ڈکشنری آف دی بائبل صفحہ نمبر 174 چے موجود اے – پتوم دی تباہی ایہہ گل ظاہر کردی اے کہ ایش شہر دی تھلے آلے حصے چے بھس آلی ایٹاں وجکارلے حصے چے صرف ایٹاں دا چورا اتے اوپر آلی سطح چے ریشہ دار مادہ ورتیا نئیں گیا سگا- ایٹاں مختلف لمبائی دی سگیاں –2/1 3 x13 x13 انچ ( 99 x33 x33 ) توں انچ 16 x 8 x 16 ( 15 سینٹی میٹر x20 x41 )

سوال: خروج باب 6 آیت 1 سانوں کہندی اے کہ خصوصی طور تے ایتھے رب دا زور آور ہتھ کیوں بیان کیتا گیا ؟

جواب: ایہہ اک مزے آلا تجزیہ اے کہ اوہناں دناں مصری فرعونناںدی ایہہ عادت سگی کہ اوہ اپنے ناں دے نال " زوردار (وڈا ) ہتھ دا خطاب دے طور تے لاندے سگے – خروج باب 6 آیت 1 سانوں کہندی اے کہ اوہناں دا گھمنڈی زور دار ہتھ رب دے زوردار ہتھ اگے کجھ وی نئیں اے –

سوال: خروج باب 6 آیت 3 اتے پیراواں دے مطابق جےایپی ڈی دے نظریے چے کیہ مشکلاں نیں؟

جواب: جے ای پی ڈی دا نظریہ انیسویں صدی چے سوچا گیا اوہناں عالماں توں پہلے جیڑے ایہہ ثابت کرن چے لگے ہوۓ سگے کہ موسی دے زمانے چے عام بندہ لکھ سکدا سگا- ایہہ کہندی اے کہ بائبل دی پہلی پنج یا ( کسے ویلے چھ ) کتاباں چار مختلف ذریعیاں توں ٹھیک کر کے چھپاوئیاں گئیاں نیں جہناں نوں جے لئی ( یہواہ ) ای ( ایلوم ) پی لئی ( پریسلی ) اتے ڈی ( استشناء )

ایتھے جے آی پی ڈی دے نظریے دے نال مختلف مسئلے وی نیں پر ایتھے ایناں چے دو دا ذکر کیتا جاندا اے –

1) آزادنہ سوچ رکھن آلے مفکر اوہ آیتاں جیڑیاں جے ، ای ، پی اتے ڈی توں تعلق رکھدیاں نیں اوہناں تے متفق نئیں نیں-

2) بوہت ساریاں آیتاں وچکار چوں ونڈیاں نیں – ایوڈینس ڈیٹ ڈیمانڈس اے ورڈیکٹ والیوم ii صفحہ نمبر 134 انٹرپیرٹیرس ون والیوم کمنٹری جیڑا کہ جے ای پی ڈی دے نظریے تے بائبل مترجم مختلف آیتاں نوں دو یا ایدے توں ودھ ڈریعیاں چے ونڈدا اے –

پیدائش باب 2 آیت 4 ؛ باب 7 آیت 16 ، 17 ؛ 13 ، 2، 3 ،8 ؛ 1 : 10 ؛ 4 : 12 ؛ 12 ، 11 : 13 ؛ 1 : 16  30 : 19 ؛ 6 ، 2 ، 1 : 21 ؛ 26 ، 11 : 25 ؛18 : 31 ؛ 13 : 32 ؛ 18:33 ؛ 22 : 35 ؛ 28 ، 25 : 37 ؛ 46 : 41 ؛ 28 : 42 ؛ 5،1 : 45 ؛ 1 :46 ؛ 27 ، 6 ، 5 : 47 ؛ 10 ، 9 :48 ؛ 28 ، 1 : 49

خروج : 20 :1 ؛ 23 :2 ؛ 4 : 3 ؛ 20 :4 ؛ 21 ، 20 ، 15 : 7 ؛ 15 : 8 ؛ 35 ، 24 ، 23 : 9، 15،13 ، 1:10؛ 7 ، 2 ،1: 17 ؛ 13 ، 11 ، 9 ، 3 ، 2 : 19 ؛ 18 ، 15 ، 12 : 24 ؛ 18 :25 ؛ 18 : 31 ؛ 35 ، 34 ، 8 : 32 ؛ 19 ، 5 : 33 ؛ 14 ، 11 ، 1: 34

گنتی: 26، 17 : 13 ؛ 1 : 14 ؛ 27،26 ، 2 ، 1، : 16 ؛ 22 : 20

( استشناء دا ذکر نئیں کیتا گیا کیوں کہ اینوں پورا ڈی فرض کیتا گیا اے )

ایس نظریے دے مطابق اتے کینیاں ای آیتاں نوں ونڈن دی لوڑ اے ایس نظریے توں پہلے اینج دی کوئی رکاوٹ نئیں سگی؟ ایتھے تیک 90 ایتاں بوہت زیادہ نیں –

سوال: خروج باب 6 آیت 3 توں پہلے 197 پیراؤں چے " یہواہ " دا ناں ورتیا گیا اے جیکر خروج باب 6 آیت 3 کہ رب ابراہام تے ، اضحاق اتے یعقوب تے اوس ناں تے ظاہر نئیں ہویا سگا؟

جواب: پہلا جواب نئیں اے جبکہ دوجا جواب اے

سچے حقائق ، جیڑے کہ جواب دا حصہ نئیں اے :

1)یعقوب نے نئیں پر موسی نے اپنے ویلے چےپیدائش سگی – تے موسی جیڑا چاہوے ناں ورت سکدا اے – مثال دے طور تے لوک ٹھیک طور تے لکھدے نیں کہ کولمبس نے امریکہ لبھیا جیکر کولمبس " امریکہ " دے ناں نوں نئیں جاندا سگا- ایہہ اک مثال سب کجھ بیان کردی اے پر 53 تھاواں اینج دیاں نیں جیڑیاں براہراست یا اک جہیا حوالہ دیندیاں نیں-

2)توریت یونانی اتے موسوی متن دی مطابقت ایہہ گل نوں ظاہر کردی اے کہ لکھن آلے آزادنہ طور تے رب دے ناں بدل سکدے سگے –

3) خروج باب 6 آیت 3 خود جواب دیندی اے

4)خروج باب آیت 3 ہرگزایہہ نئیں کہ ایہہ " موسی دے ویلے توں پہلے نازل ہوئی" ایہہ صرف کہندی اے " ابراہیم ، اضحاق ، اتے یعقوب دا "

5) خروج نئیں کہندی اے کہ اوہ حدائی ناں توں ناواقف سگے صرف ایہہ کہندی اے کہ " میں ظاہر ہویا --- پر اپنے یہوواہ ناں توں اوہناں تے ظاہر نہ ہویا" رب نے ابراہیم ، اضحاق اتے یعقوب نال گل کیتی یا اوہناں تے 15 واری ظاہر نہ ہویا جینج کہ رب نے اپنے خدائی ناں توں موسی تے ظاہر ہویا – اصل ایہہ اے کہ پیدائش باب 32 آیت 29 چے یعقوب نے کشتی دے بعد جدوں رب دا ناں پوچھیا تے اوہناں نوں صاف صاف کوئی جواب نئیں دتا گیا – ہور جانن لئی اگلا سوال ویکھو-

سوال: خروج باب 6 آیت 3 سانوں کہندی اے یہ جینج کہ رب نے خود نون ابراہیم ، اصحاق اتے یعقوب تے اپنے ذاتی ناں نوں ظاہر نہ کیتا تےفیر اسی ایس بارے چے کیہ کہواں گے جہدے چے رب نے اپنے آپ نوں یہوواہ کہیا ؟ پیدائش باب 15 آیت 7 چے کہیا گیا " میں ربواں جیڑا تینوں " ار توں کڈھ لیایا پیدائش باب 18 آیت 14 چے کہیا گیا اے " کیہ یہوواہ دے نیڑے کوئی اوکھی گل اے ؟" پیدائش باب 28 ایت 13 چے کہیا گیا " میں یہواہ تہاڈے پیو دا رب واں ---"

جواب: غالبا بعد چے کاتباں نے ایدے چے تبدیلی کیتی اے یونانی توریت دے متن چے ایناں تناں صورتحالاں چے شبد رب ورتیا ہویا اے، خروج باب 3 آیت 14 چے یونانی شبد دی بجاۓ " میں واں " ورتیا نئیں گیا- یا خروج باب 6 آیت 3 چے یونانی شبد – پچھلا وی ویکھو-

سوال: خروج باب 6 آیت 16 تا 20 سانوں کہندی اے کہ اسراغیلی مصر چے 430 ورے تیک کینج ہو سکدے نیں – جیکر موسی اتے لاوی دے وچکار صرف تن نسلاں دا وکر ملدا اے ؟

جواب: ایتھے تن توں بوہتیاں نسلاں سگیاں جینج کہ شجرہ نسب لکھنے آلیاں چے اکثر فاصلہ رکھا اے ، جینج " نیانہ " دا مطلب نسل اتے پیو دا مطلب جد ہو سکدا اے –

سوال: خروج باب 6 آیت 20 سانوں کہندی اے کہ عمرام نے اپنے پیو دی بھین یوکبد نال کیوں کیتا جیکر احبار باب 18 آیت 11 دے مطابق اینج کرن توں منع کر دتا گیا سگا؟

جواب: ایس جواب لئی دو نکتے فرض کیتے جا سکدے نیں-

1) احبار اودوں تیک لکھی نئیں سگی – بائبل ایدے تے افسوس دا اظہار نئیں کردی پر دیانت داری جیڑا ہویا اوہنوں بیان کردی اے-

سوال: خروج باب 6 آیت 20 سانوں کہندی اے کہ کیہ یوکبد اتے عمرام لاوی دے پوتے سگے، موسی دے ماں پیو؟

جواب: اینج ہونا ضروری نئیں خروج باب 2 آیت 1 تا 9 چے سانوں یوکبد دا ذکر نئین ملدا جیکر پتر دا مطلب نسل اے ؛ ایدے توں قبل ( گنتی باب 3 آیت 28 ) دے مطابق موسی دے دور چے قہات دے 8،600 اولاد نرینہ سگیاں ، ممکن اے کہ ایہہ عمرام ہو ، قہات دا پتر عمرام ، موسی دا پیو ، اینج ای وضاحت لئیلئی وین کرئیکل آسک صفحہ نمبر 69 تا 70 ، انسکلوپیڈیا آف بائبل ڈفیکلٹس صفحہ نمبر 111 ، دی بائبل نولج کمنٹری  پرانا عہدنامہ صفحہ نمبر 117 ، 247 اتے دی این آئی وی سٹڈی بائبل دا صفحہ نمبر 94 ویکھو-

سوال خروج باب 6 آیت 26 تا 27 سانوں کہندی کہ کیہ موسی نے ایہہ کتاب لکھی سگی، جیکر ایدے چےموسی نوں تیجے بندے دے طور تے لکھا گیا اے ؟

جواب: ایدے چے شک دی کوئی گنجائش نئیں کہ ایہہ موسی نے لکھی اے – قدیم کتاباں چے تیرے بندے طور تے لکھنا اک غیر معمولی گل نئین سکی- ایدے لئی مندرجہ بالا مثالاں پیش کیتیاں جاندیاں نیں-

1) جولئیس کئزر نوں کوگیلک وار دے طور تے لکھیا گیا

 2)جولئس کئزر نے سول وار لکھی-

3) زینوقوں نے اینابیس لکھی-

4) جوزف نے  یہودیاں دی جنگ " لکھی-

5) ایسپوسٹل جان نے گوسپل آف جان لکھی

سوال: خروج باب 7 آیت 11 سانوں کہندی اے کہ رب نے مصریاں تے پہلے ای آفت کیوں گھلی ، ایدی بجاے کہ اوہ مصریاں تے اخلاقی برتر دے لحاظ توں اثرانداز ہوندے کہ اوہ اوہناں نوں جان دی اجازت دے دیندے -؟

جواب: خروج باب 9 آیت 16 ( اتے رومیوں باب 9 آیت 17 ایہہ کہندی اے رب نے اپنی طاقت دکھانے اتے اپنے ناں نوں پوری دھرتی تے پھیلاون لئی اینج کیتا-ایس سوال دے جواب لئی چھ نکتے فرض کیتے جا سکدے نیں

1) رب اقتداراعلی اے اتے جہنوں ایہہ "حق" حاصل اے کہ اید کوئی وی مطلب لے سکدا اے-

2) رب مصریاں توں کوئی ناانصافی نئیں کیتی سگی، جنھاں عبرانیاں نوں چار سو سال تیک غلام بناون دا " ثقافتی نمونہ " حاصل سگا-

3) بوہت واری لوکاں نوں اپنے سرداراں لئی کیتے گۓ فیصلے دی وجہ توں مشکلاں دا سامنا کرنا پیندا اے –

4) رب اوہناں نوں موقع دینا چاہندا سکا کہ اوہ ایناں غلاماں نوں جان دین- ایس لئی اوہناں نے اوہناں توں چنگا سلوک کرن دی بجاۓ جینج کہ اوہ چاہندے سکے کہ اوہناں توں ایہہ سلوک کیتا جاۓ اپنے اقتصادی منافع نوں چنیا اتے اوہناں نوں ہور غلام بنا لیا-

5) ایہہ نہ صرف مصریاں دی آزمائش سگی پر اوہناں دے دیوتاؤں دی وی – ایہہ ایس گل نوں وی ظاہر کردی اے کہ سارے جھوٹے دیوتا غلط سگے اتے رب ای اوہ رب اے جیڑا سب توں بوہتا زور آلا اے –

6) رب دی تعریف پوری دھرتی تے کیتی جاۓ گی- ایہہ اک مسلمہ اصل اے کہ مصری اج وی موسی نوں اک ہیرؤاتے رب دے نبی دے طور تے دیکھدے نیں-

سوال: خروج باب 7 آیت 1 سانوں کہندی اے کہ موسی دے نال رب کینج ہو سکدا اے؟

جواب: ایہہ تشبیہ ہرگز ایہہ ظاہر نئیں کردا کہ موسی رب سگا- پر رب سارے ربط اتے گل بات موسی دے ذریعے فرعون توں کیتی جہدے چے ہارون نے اک نبی وانگ مدد کیتی ، 2 تواریخ باب 3 آیت 20 نوں ویکھو جہدے چے رب نے دوجیاں نوں خطوط گھلے-

سوال: خروج باب 7 آیت 11 ، 22 اتے خروج باب 8 آیت 7 سانوں کہندی اے کہ فرعون دے جادوگر کینج جادوئی زور دا مظاہرہ کرسکدے سگے؟

جواب:اک پاسے اسی ویکھدے آں کہ اج وی تن کپاں نوں گیند نال لکو کہ اک ترکیب کیتی جاندی اے جیڑا کہ قدیم مصر چے بوہت عام سگی- ایس لئی لوک دوجیاں نوں اپنی چالاکی اتے غیر ماقوق الفطرتی چالاں توں پاگل بنا سکدے نیں ، جینج کہ 2 تھسیلنیکیوں باب 2 آیت اتے مکاشفہ باب 13 آیت 13 دے مطابق شیطان دے کول جادوائی طاقت سگی-ایہہ ہو سکدا اے کہ ایناں جادوگراں نے شیطان دی جھوٹی تاثیر دی طاقت نوں ورتدے ہوۓ اینج کیتا ہوے گا-

سوال: خروج باب 7 آیت 17 تا 22 دے مطابق پانی کینج لہو چے بدل سکدا اے ؟

جواب: ایس لئی مصری پہلے ای ایتھوپیا توں آنے آلے لال رنک دے پتھریلے مادے توں واقف سگے- ایس لئی لال مٹی جار چے پتھریلی ٹوکراں چے موجود پانی تے کوئی اثر نئیں پاندی – ایتھے دو قسم دے نطریے نیں – ایس لئی رب لئی کجھ وی کرنا نا ممکن نئیں ، ایہہ پچھنا اک نا معقول گل اے کہ رب نے اینج یا اونج کیوں کیتا – ایدے توں علاوہ تسی ایہہ سوال کر سکدے اوہ کہ کہڑیاں گواہیاں ایس گل دے نال نیں کہ رب نے اینوں کیس کم لئی چنیا-

1) لہو اصلی لہو سگا -

2) جینج کجھ سمندراں اتے نیل چے لال زہریلی الجی " لال لہراں " بناندی اے ، ایدی وجہ توں پانی لال ہو جاندا سکا- الجی مچھلیاں نوں مار دیندی اے اتے پانی پین دے قابل نئیں رہیندا-

سوال: خروج باب 7 آیت 19 اتے خروج باب 8 آیت 16 ،21،24 دے مطابق آفتاں " سارے لوکاں تے " اتے پورے مصر تے آئیاں یا خروج باب 8 آیت 20 ، 22 دے مطابق جشن دے لوکاں تے آئیاں؟

جواب: خروج باب 9 آیت 6 ایس سوال دا جواب دیندے ہوۓ کہندی اے کہ کدوں کہیا گیا سارے مصر ،ایدے توں ایہہ وی طاہر ہوندا اے کہ جشن ایدے توں مبرّا سگا-

سوال: خروج باب 7 آیت 20 دے مطابق جادوگر کینج پانی نوں لہو چے بدل سکدے نیں ، جیکر اوہناں توں پہلے ای دریاواں دے پانی نوں لہو چے بدل چکیا سگا؟

جواب: خروج باب 7 آیت 20 دے مطابق ایدے توں پہلے کہ فرعون پانی ویکھدا فورا ای لہو چے تبدیل ہو گیا جیکر باقی پانی ہو سکدا اے کجھ دیر بعد بدلیا ہوے- کسے ویلے شیطان نوں رب دے کم کرن دی ترکیب کا پتہ ہوندا اے اتے ایس گل دا اعزاز لین دی کوشش کردا اے کہ رب کیہ کر سکدا اے – خروج باب 12 آیت 29 تے بحث ویکھو یا دوجی ممکلا مثال " اک مختلف نطریے لغی " سارے " دا مطلب پانی دا بوہتا حصہ سگا"وین کرئیکل آسک صفحہ نمبر 73 اتے ہیلیس الیگڈ ڈسکریپنیس آف دی بائبل صفحہ نمبر 434 تا 435 ویکھو-

سوال: خروج باب 7 آیت 22 اتے خروج باب 4 آیت دے مطابق کہنے فرعون دا دل سخت کیتا؟

جواب: فرعون اوہ پہلا سگا جہنے اینج کیتا سکا تے رب نے وی اوہدا دل سخت کردتا ، تھلے دتیاں گئیاں آیتاں دسدیاں نیں کہ کہنے فرعون دا دل سخت کیتا –

رب موسی دا دل سخت کرے گا  خروج باب 4 آیت 21 فرعون نے خود اپنا دل سخت کر لیا –خروج باب 8 آیت 15 ، 32 ، خروج باب 9 آیت 34 ؛ سموئیل 1 باب 6 آیت 6

اپنے آپ سخت ہو گیا ( ایدا مطلب اے کہ فرعون دا دل اپنے آپ سخت ہو گیا ) خروج باب 7 آیت 13 تا 14 ، 22 ؛ باب 8 آیت 19 ؛ باب 9 آیت 7 ؛ باب 9 آیت 35 رب نے اوہدا دل سخت کیتا ؛ خروج باب 9 آیت 12 ، باب 10 آیت 1 ، 20 ؛ باب 11 آیت 10 ؛ باب 14 آیت 4 تا 5 ، 17

حاصل کلام :

کلیمنٹ آف رومی ( جہنے 1 کلیمنٹ باب 51 ، 97/98 لکھی ) جینج مسیحی اینوں ایس لحاظ توں نئیں لیندے کہ دوواں چے اک یا حالات پر اوہناں دے مطابق دوویں شیواں ایدے چے شامل نیں –

رومیوں باب 1 آیت 21 تا 32 چے وی اینج دی صورت حال اے جہدے مطابق اوہ لوک جیڑے رب دے حکماں نوں جاندے ہوۓ بداخلاقی کردےنیں تے رب وی اوہناں نوں گمراہی دی ناپاکی چے چھڈ دیندا اے – حزقی ایل باب 63 آیت 17 دے مطابق رب نے اسرائیلیاں دا دل وی سخت کردتا سگا- ہور جانن لئی رومیوں باب 9 آیت 18 تے بحث ویکھو- یوشع باب 11 آیت 20 تے وی غور کرو جہدے چے رب نے کنعانیاں دے دل سخت کردتا سگا-

سوال: خروج باب 8 آیت 10 دے مطابق فرعون نے موسی نوں مینڈکاں نوں کل دور کرن دا کیوں کہیا اوسےدن کیوں نئیں کہیا ؟

جواب: اینج ہو سکدا اے کہ دن لنگھ چکیا ہوے ایس لئی اوہ اوہنوۓ اوسے ویلے وی دور کرسکدے سگے ، ایہہ ایس گل نوں وی ظاہر کردا اے کہ فرعون دا دل کیس حد تک سخت سگا – اوہ ایس گل دے بارے چے پر یقین ہونا چاہندا سگا کہ موسی نال گل کیتے بنا مینڈک دور نئیں ہون گے –

سوال: خروج باب 8 آیت 16 تا 19 دے مطابق ایہہ جوواں کیہ سگیاں ؟

جواب: ایہہ اوہی جہنوں اسی جوواں کہندے آں – جیڑی کسی لئی پیڑ آلیاں تے ہوندیاں نیں پر کسے نوں وڈھدیاں نئیں ، دوجے پاسے ایہہ مچھراں وانگ وی ہو سکدیاں نیں – لوک عبرانی شبد کن نم دے ٹھیک ٹھیک مطلب توں واقف نئیں نیں کیوں جے دی بائبل نولج کمنٹری : پرانا عہدنامہ دا صفحہ نمبر 122 ایہہ دسدا اے کہ بائبل چے صرف ایسے تھاں ایہہ شبد ورتیا اے –

سوال: خروج باب 8 آیت 19 ، خروج باب 31 آیت 18 ، استثناء باب 9 آیت 10 ، زبور باب 8 آیت 3 دے مطابق کیہ رب ہتھ رکھدا اے ؟

جواب: نئیں ، ایہہ صرف نظریہ تجسمیت دا اظہار جیڑا رب دی طاقت نوں ظاہر کردا اے اک پاسے زبانی طور تے کسے شے دے جز نوں پوری شے دا معنی لیا جاندا اے جینج ہتھ نوں اک پورا کل کہیا گیا اے- ایدے بارے ہور جانن لئی زبور باب 91 آیت 4 دا مباحثہ ویکھو – اینج دی اک ہور مثال مذہب اسلام دی بخاری حدیث جلد 9 ، کتاب 93 باب 26 نمبر 543 صفحہ نمبر 409 چے وی اللہ دے ہتھ ذکر کیتا گیا اے –

سوال: خروج باب 8 آیت 9 ، خروج باب 31 آیت 18 استثناءباب 9 آیت 10 ، زبور باب 8 آیت 3 سانوں کہندی اے کہ بائبل رب دے لئی تجسمیت نوں کیوں ورتدی اے جیکر رب دی کوئی شبیہ بنانا غلط اے، جینج کہ رب دا ہتھ اے وغیرہ ( بوہت ورے پہلے جا ایل میکنیزی نے اینج کہیا)

جواب: ایناں دوواں دے وچکار دا فرق گل بات اتے عبادت دا فرق اے – رب لوکاں نال گل بات دا اوہی راہ اختیار کردا اے جہدے چے اوہ گل نوں سمجھ سکن اتے اوہدے لئی شاعری اتے تجسیمت دے اظہار توں جینج کہ " اوہدا سدھا ہتھ "

ایس لئی بوہت خاص اے اتے اوہ ساڈے توں ایہہ نئیں چاہندا کہ اوہدی عبادت اتے عزت وتوقیر لئی اوہدی تصویراں یا " مجسمے بناؤ

سوال: خروج باب 8 آیت 20 تا 32 دے مطابق ایہہ کیس قسم دے مچھر سگے؟

جواب: ایتھے دوقسم دےنظریے نیں ، دی بائبل نولج کمنٹری پرانا عہدنامہ صفحہ نمبر 122 توں 123 دے مطابق ایناں نوں اسی " ڈوگ فلائیز" کہہ سکدے نیں – ایہہ مصری دیوتا ری نوں ظاہر کردی نیں –

 دیوتا نوںVatchit دوجے پاسے ایہہ طفیلی کیڑے وی ہو سکدے نیں جیڑے

ظاہر کردے نیں – ایہہ کیڑے مردہ مینڈکاں نوں اپنی ئزا بناندے نیں –

سوال: خروج باب 9 ایت 4 ، خروج باب 11 آیت 23 اتے خروج باب 12 آیت 13 دے مطابق ایہہ آفتاں مصریاں تے اثر انداز کیوں ہوئیاں جیکر اسرائیلیاں تے اوہناں دا کوئی اثر نہ ہویا؟

جواب: رب ہر اوہ شے جہدے توں خوشی ہوے اوہدی کرن دی طاقت رکھدے اے خروج باب 15 آیت 26 چے رب نے اسرائیلیاں توں کہیا کہ اوہ اوہدے حکماں نوں منن ، اتے خروج باب 15 آیت 26 چے اوہناں نال وعدہ کیتا کہ آنے آلے ویلے چے اوہناں نوں اوہ بیماریاں نئین ہون گئیاں-

سوال: خروج باب 9 آیت 6 ، 19 ، 20 سانوں کہندی اے کہ جینج کہ سارے مویشی اتے گھوڑے مر گۓ سگے تے خروج باب 14 آیت 9 دے مطابق گھوڑے کینج بچ سکدے نیں ؟

جواب: خروج باب 9 آیت 6 اوہناں سارے ڈنگراں ول اشارہ کردی اے جیڑے پورے مصر چے سگے یا اوہ ڈنگر جیرے مصر دے کھیتاں چے سگے یا دوویں خروج باب 9 آیت 19 تا 20 اتے خروج باب 9 آیت 6 دے مضمون دا آپس چے تعلق لکھاری دی ایس گل نون ظاہر کردا اے کہ اوہدا ارادہ ہر ڈنگر نوں سمجھاون دا نئیں جیرا اندر سگا یا باہر ، پر اوہ ڈنگر جیڑے کھیت چے سگے –

سوال: خروج باب 9 آیت 6 ، 19 تا 20 دے مطابق مصر چے ودھن پالن آلے ڈنگراں دے بارے چے کینج جان سکدے آں ؟

جواب: مصر چے جدوں ہڑ آیا اتے سارا سبزہ پانی چے ڈبیا رہیندا تے مصری اپنے ڈنگراں نوں مٹی توں دسمبر تیک اصطبل چے رکھدے سگے ، دی ایکسپوزرس بائبل کمنٹری والیوم نمبر 2 صفحہ نمبر 375 ایہہ بیان کردا اے کہ ایہہ آفت جنوری چے آئی ہوے گی- ، جدوں ڈنگر چارا کھاون لئی باہر گے ہون گے – جے مرے ہوۓ مینڈکاں دی وجہ توں اوہ منہ اتے کھر دی بیماری توں مرے ہون گے – اودوں ایس بیماری نے اوہناں ڈنگراں نوں جیڑے میدان چےسگے- بھیڑے طریقے توں متاثر کیتا سگا-

سوال: خروج باب 9 آیت 16 ، خروج باب 11 آیت 9 دے مطابق کیہ رب نے فرعون سزا دیون لئی قائم رکھیا؟

جواب: نئیں کتاب مقدس اینج دا کجھ نئیں کہندی ایہہ کہندی اے کہ رب نے فرعون نوں اوہدی سر کشی اتے خباثت دے نال زندہ رکھیا تا جے رب اپنی طاقت دا عملی مظاہرہ کر سکے کہ اوہ اسرائیلیاں نوں غلامی توں باہر کڈھ سکدا اے – رب پہلے اک ورے لئی برائی نوں طاقت دیندا اے اتے رب ایہہ ویکھدا اے کہ اوہنے ایدے توں کیہ کم لیا فیر اوس برائی نوں ورتدے ہوۓ اپنا زور اتے اپنے فیصلے دا عملی مظاہرہ کردا اے –

سوال: خروج باب 9 آیت 19 اتے خروج باب 9 آیت دے مطابق اولے آلی جان لیوا آفت چے موسی فرعون دی گل سنن کینج باہر جا سکدا سگا ؟

جواب: یقینا اولے اوس ویلے ہر تھاں نئیں برس رہے سگے ایتھے تیک کہ

 ہو سکدا اے جدوں طوفانی مینہ چے

اولے پورے مصر چے تھوڑی دیر لئی رکے ہون اودوں موسی فرعون دے کول گیا ہوے ، دوجے پاسے ، ہو سکدا اے کہ جدوں موسی فرعون دے کول گیا اودوں رب نے اوہدی حفاظت کیتی ہوے –

سوال: خروج باب 9 آیت 20 ، زبور باب 28 آیت 5 ، حزقی ایل باب 4 آیت 9 دے مطابق کسان اوہناں دناں چے کیس قسم

جواب: اوس زمانے چے لوکاں دی خوراک اج دی صنعتی معاشرے دی خوراک توں بوہت مختلف اتے بوہتی قدرتی غذائیت آلی خوراک تے مشتمل ہوندی سگی- قدیم زمانے مکئی یا آلو نئیں سگے پر ایہہ امریکہ توں آۓ سگے اوس ومانے چے صرف گندم اتے گھٹیا گندم ہوندی سکی جینج کہ اج دے زمانے چے ، پر اوہ دوجی فصلاں بوہتیاں مقدار چس اگاندے سگے ، جینج کہ اسی کجھ قدیم فصلاں صرف مخصوص مقدار چے اگاندے آں ، مثال دے طور تے گہیوں اتے معمولی قسم دا کہیوں ایناں نوں " لکی ہوئی گندم " کہیا جاندا اے ایناں دی اینج صفائی نئیں کیتی جاندی جینج کہ گندم دی کیتی جاندی اے ، ہولے درجے دی گندم ، ارزن ( کاہ دی اک قسم ) اتے باجرہ گندم دی نسبت غذائیت توں بھرپور نئیں ہوندے ، ایتھے تیک کہ ارزن اتے باجرہ نوں اجہے تیک افریقہ چے ڈنگراں دے چارے دے طور تے ورتیا  جہیدا ذائقہ بوہت مزیدار ہوندا اے اوہ وی اگائی Kamut grain جاندا اے

 اتے پھل سگے- اوہناں دے کول ہورquinoa جاندی سگی- باقی قدیم اناج

 گندم اتے ارزن نوں آپس چے ملا کہ تیارtriticale قسم دے اناج نئیں سگے ،

کیتا جان آلا اناج سگا کیوں جے ایہہ پہلی واری 1875 چے سکاؤٹ لینڈ چے اگایا گیا – ایدے بارے ہور جانن لئی ویکھو-

http://www.hort.purdue.edu/newcrop/proceedings 199/v3 156

html # EINKORN Origin

میٹھے لئی اک پاسے یورپ چے خقندر اتے گرم مرطوب ملکاں چے گنا ہوندا سگا ، جیکر بنیادی طور تےلوک شہد نوں ورتدے سگے ، شہد چے مختلف قسم دے کیمیائی مادے موجود ہوندے نیں اتے ہر کھیت چے جنگلی شہد اک دوجے توں مختلف ہوندا سگا کیوں جے ایہہ اوہناں شہد دیاں مکھیاں دے رس تے انحصار کردا سگا جیڑا پھلاں توں رس چوس کہ لے کہ آندیاں سکیاں کسی نے اک واری کہیا کہ جدوں اک خوراک جیڑی جدوں وی بندی اے اوہدے چے ہزاراں ناواقف شیواں اتے مختلف کیمیائی مادے موجود ہوندے نیں تے ایدا ہرگز ایہہ مطلب نئیں اے کہ اینوں خوراک اتے دوا دے طور تے مکمل منظوری دے دتی جاندی اے-

سوال: خروج باب 9 آیت 23 دے مطابق اولیاں چے اگ کینج مل سکدی اے ؟

جواب: قدرتی طور تے جدوں وی شدعدطوفان آندا اے تے بدل دی گرج اتے جمک اولیاں دے نال ملدی اے ایہہ یقینا خروج باب 9 آیت 29 دے مطابق کہ اگ کیس وجہ توں بنی ، ایس لئی رب جینج چاہوے اوہنوں اوس طریقے نال کر سکدا اے –

سوال: خروج باب 9 آیت 30 دے مطابق لوک کینج رب دے ڈر دا تصور کر سکدے نیں ؟

جواب: اسی رب توں اینج نئیں ڈردے جینج کوئی ظالمحاکم اتے خبیث شخص توں ڈردے نیں ایس لئی رب توں دو طریقیاں ڈرنا چاہیدا اے

1) جیڑے لوک ایمان نئیں رکھدے اوہناں نوں رب دے حساب و کتاب اتے غیظو غضب توں ڑدنا چاہیدا اے -

2) ڈر دا مطلب غزت وی ہوسکدا اے ساریاں نوں رب دی عزت کرنی چاہیدی اے ، جہنے سانوں اک مقصد دے تحت وجود دتا اے اتے اوہی اک ساریاں نال انصاف کرن آلا اے اتے لوکاں نوں ہمیش دی حیاتی دیوے گا یا اوہناں دی قسمتاں چے دوزخ دی اگ دی ہمیش دی سزا لکھ دیوے گا جیڑی کہ پوری کائنات دی اک ذلیل ترین تھاں اے – کجھ غیر مسیحی ایہہ محسوس کر سکدے نیں

اصلی رب اپنے کردار نوں پختہ کردا اے ایس گل دی پرواہ کیتے بغیر کہ تسی اوہدے معیار تیک پختہ ویکھنا چاہندا ہوے – خروج باب 20 آیت 20 دا جواب وی ویکھو 0

سوال: خروج باب 10 آیت 21 تا 23 دے مطابق صرف پورے مصر تے ہنیرا کینج ہو سکدا سگا؟

جواب: رب نے ای چانن بنایا اے اتے اوہ ای اوہنوں قابو کر سکدا اے ایس لئی ایہہ سورج چے عارضی تبدیلی ، قدرتی قانون ، یا کالا بدل ، آتش فشاں دی سواہ دوجیاں بوہت ساریاں رکاوٹاں یا اوہناں چوں کجھ وی نئیں ہو سکدا ، رب جینج چاہوے اونج کم کر سکدا اے –

سوال: خروج باب 10 آیت 21 تا 33 دے مطابق کیہ پورے مصر تے ہنیرا دے آثار قدیمہ دے کوئی گواہ ملدے نیں؟

جواب: ہو سکدا اے دی بائبلیکل آرکیالوجی رویو جنوری / فروری 1991 دا صفحہ نمبر 50 کہندا اےاک مصری مضمون ithxvii     ytsanyD ( 1350 بی سی) دے آخیری دور دی تاریخ دیندے ھوۓ ایس آفت نوں تھلے دتے ہوۓ طریقیاں چے بیان کردی اے : سورج لکیا ہویا سگا اتے بندے نوں ویکھن چے مدد دیون لئی چمکدا نہ سگا- سورج بدلاں دے پیچھے لکیا ہویا سگا ایس لئی حیاتی دا ہور موجود ممکن نئیں سگا-  را( دیوتا ) نے انسانیت توں منہ موڑ لیا سگا- جے ایہہ صرف اک گھنٹے لئی چمکدا تے کوئی نہ جاندا کہ ہن ادھا دن اے – اک واری سایہ بننا دن دے فرق نوں بیان نئیں کردا سگا- اسماناں چے کھڑا سورج چند ول ہو گیا سگا ---- "

ایہہ دھرتی دے ہنیرے ول اشارہ کردی اے ہابہ تھراکی جزرے تے آتش مشاں دے پھٹن ول اشارہ کردی اے –

سوال: خروج باب 10 آیت 29 دے مطابق موسی کہندا اے کہ دوبارہ موسی دے اگے نئیں جاۓ گا- جیکر خروج باب 11 آیت 31 دے مطابق فرعون نےخود موسی اتے فرعون نوں طلب کیتا ، اینج کینج ہو سکدا اے؟ کیہ خروج باب 10 آیت 29 دے مطابق موسی غلط سگا جے اینج ہوے ، کیہ اوہنے رب دے کہنے دے مطابق اینج کہیا یا اوہدی اپنی کہیی ہوئی گل سگی ؟

جواب:خروج باب 10 آیت 20 دے مطابق فرعون موسی دا منہ ویکھ ویکھ کہ تھک گیا سکا اتے فیر موسی دا ارادہ ایہہ ای سگا کہ اوہ فرعون دے اگے دوبارہ نہ آۓ جدوں فرعون نے اوہنوں بلاون دا حکم دتا اودوں اوہ اوہدے کول گے-

چسیں اینوں تن طریقیاں نال ویکھدے نیں :

جے ایہہ پیشن گوئی سگی ، اودوں ایہہ سچ نئیں سگا-

جے ایہہ موسی دا اپنا ارادہ سگا ، اودوںایہہ سچ سگا ، موسی اپنی رضامندی توں نئیں آیا سگا؛ پر اوہنوں بلایا گیا سگا-

جے ایہہ اک وعدہ سگا ، اودوں ایہہ انسانی وعدہ ( خدائی نئیں ) فرعون دے حکم توں مقدم سگا کہ ایدے تے عمل کیتا جاندا

مختصر ایہہ کہ موسی جھوٹا یا دغاباز نئیں سگا- پر واضح طور تے ایہہ قبول کیتا کہ اوہ فرعون دے اگے کدے وی نئیں آے گا اتے موسی ایتھے غلط سگا-

اک خاص نقطے تے غور کرو کہ نبی انسان ہوندے نیں اتے اوہ غلط گلاں کہہ اتے کر سکدے نیں- ایدے لئی اک معیاری مثال پیش کیتی جاندی اے – جہدے چے ناتن نے داؤد توں کہیا کہ اوہ رب لئی گھر تعمیر کر سکدا اے اتے اودوں رب نے 2 سموائیل باب 7 آیت 3 تا 17 چے ناتن دی اصطلاح کیتی – رب دا نبی صرف اوس صورت چے غلطی توں مبرا ہوندا اے جدون اوہ نبی وانگ گل کر رہیا ہوندا اے یعنی (dlor eht htias suht) یا ایدے وانگ ، جدوں موسی نے اپنی برداشت کھو دتی اتے بوہت واری چٹان توں ٹکڑاۓ اتے اسرائیلیاں توں کہیا کہ اوہ سرکش نیں ، ممکن اے ایہہ شبد اوہناں نے افسوس چے کہے ہون گے –

سوال: خروج باب 11 آیت 3 اتے گنتی باب 12 آیت 3 دے مطابق کیہ موسی نے خود لکھیا سگا کہ اوہ بوہت بزرگ اتے خاکسار اے ؟

جواب: ایتھے تن مختلف نظریے نیں –

موسی حقائق دے پیش نظر اپنے پچھلے کردار دے بارے چے دسنا چاہندا سگا-

جینج کہ موسی دے کاتب نے اینوں موسی لئی سگا – تے کاتب دے خدائی تاثیر دے تحت ایدا اظافہ کیتا ہوے گا-

ایہہ کاتباں دا بعد چے کیتا گیا اضافہ اے جہنوں رب نے آؤن آلیاں نسلاں تیک محفوظ رکھن دی اجازت دتی – گنتی باب 12 آیت 3 تے مباحثہ ویکھو-

سوال: خروج باب 11 آیت 5 تا باب 12 آیت 30 بائبل توں وکھ کردے ہوۓ کیہ اینج دیاں گواہیاں ملدیاں نیں کہ ایس ویلے دے وچاکر مصر تے کوئی آفت آئی سگی؟

جواب: غالبا اینج ہو سکدا اے ، ڈیوڈ ایم روحل ان فرعون اینڈ کنگ : اے بابلیکل کیوسٹ ( 1995 ) دا صفحہ نمبر 278 تا 279 چے ایہہ بیان ملدا اے کا اینج دی وڈی آفت دیاں گواہیاں ملدیاں نیں جہدے چے چھیتی چھیتی جسماں نوں دفنا یا سگا – ایس لئی بوہتیاں موتاں نوں ثابت نئیں کردی یا تردید کردی اے کہ ایہہ راتوں رات کسی اچانک حادثے دی وجہ توں ہویا  نے ایہہ دریافت کیتا سگا- ایہہ Manfred Bietak at Tell ed Daba سگا- ایہہ

Avaris and Pramesse : Archaeological exploration of the Eastern Niel  صفحہ نمبر 295 تے موجود اے Delta ( London ) 1979

 ایس گل دا حوالہ دیندا اے " رب نے اک Josephus Manetho ایدے علاوہ

تتا ہوا دا جھونکا ساڈے تے ماریا " ایس لئی ایہہ گل مشرق توں مصر تے حملہ کرن آلیاں دے نفس مضمون چے موجود اے ، اودوں ایہہ اک اینج دا واقعہ اے جینج ایدے توں منسلک نئیں کیتا جا سکدا یا اینج ہو سکدا اے کہ موسی دے دور چے مصر تے کسی نے حملہ کیتا ہوے اتے اوہدے بارے چے خروج کجھ نئیں کہندا-

سوال:  خروج باب 12 آیت دے مطابق کیہ " اسرائیل دی جماعت توں کٹ دتا جاۓ گا" دا مطلب ایہہ اے کہ اوہنوں جماعت توں باہر کردتا جاۓ گا اتے ممکنا طور تے موت ہو جاوے گی یا پھاہ دے دتی جاۓ گی--؟

جواب: دی ایکسپوزرس بائبل کمنٹری والیوم 2 صفحہ نمبر 375 دے مطابق مسیحی عالم ایس گل توں متفق نئیں نیں-

دی بائبل نولج کمنٹری : پرانا عہدنامہ صفحہ نمبر 128 ، دی بیلیورس بائبل کمنٹری دا صفحہ نمبر 98 ایہہ کہندے نیں کہ " ایہہ جماعت توں کڈھن دا حق اے " کجھ کتاباں چے ایس بیا دا " کٹ دینا " دا مطلب " موت دی سزا اے "

سوال: خروج باب 12 آیت 29 دے مطابق کینج اک ہمیشہ محبت کرن آلا رب ( جینج کہ کہیا جاندا اے ) جیڑا بے حد محبت کردا اے کینج مصریاں دے پہلوٹھیاں نوں مار سکدا اے ؟

جواب: بائبل دی کوئی وی آیت اینن نئیں کہندی کہ رب ہمیشہ محبت کردا اے اتے نہ کوئی آیت ایہہ کہندی اے کہ رب بے حد محبت کردا اے رب دی محبت اوہدی باقی خصوصیاتاں دے وانگ برابر اے – تے فیر کینج بائبل دا رب مصریاڑ دے پہلوٹھیاں نوں مار سکدا اے ، ایدے لئی اگلے سوال دا جواب ویکھو –

سوال: خروج باب 12 آیت 27 تا 30 سانوں کہندی اے کہ رب نے فرعون نوں مارن دی بجاۓ مصریاں دے پہلوٹھیاں نوں مار کہ ناانصافی کیون کیتی جیکر فرعون گناہ گار سگا؟

جواب: ایس جواب لئی تن نکتے فرض کیتے جا سکدے نیں

1) سارے مصریاں نے اسرائیلیاں نوں غلام بنایا سگا ، فرعون خود غلاماں  اینج کردے سگے – 400 ورے تیک taskmoster نوں کوڑا نئیں ماردا سگا پر 

مصری معاشرے دے لئی عبرانی غلاماں توں نفع حاصل کرنا اک عام گل سکی-

2) لوک اکثر دوجے دے کماں دے نتیجے دی سزا بھگتدے نیں:

کونین دی عادی ماواں نکے دماغ آلے نیانیاں نوں جنم دیندیاں سگیاں ، جیڑے کونین دے عادی ہوندے سگے – ملین لوک ہٹلر اتے دوجے دے

 دی وجہ توں مار جاندے سگے – ایناں شیواں Murderous madness

نے ایس باجر دنیا نوں ہور پستی چے سٹ دتا – اگلا نقطہ وی غور کرو –

پورا انصاف روز حساب دے دن تیک ملتوی کردتا گیا اے:مثال دے طور تے لوقا باب 13 آیت 1 تا 5 جہدے چے یسوع نے گلیتیوں دے بارے چے دسیا سگا جہناں دا لہو پیلاطس نے اوہناں دے ذبیحاں دے نال ملا دتا سگا-

یسوع نے دسیا اوہناں نے اینج دا دکھ ایس لئی نئیں پایا کہ اوہ باقی گلیتیوں توں ودھ گناہ گار سگے – پر جے تسی توبہ نہ کرو گے تے سارے اوسے طرح ہلاک رہن گے کجھ لوکاں نوں ایسے شے دی بوہتی سزا ملے گی ایس لئی روز حساب دے دن رب سب دا انصاف توں فیصلہ کرے گا اتے سب کجھ ٹھیک ہو جاوے گا-

سوال: خروج باب 12 آیت 29 سانوں کہندی اے کہ کیہ آثار قدیمہ دیاں گواہیاں ایس گل نوں ظاہر کردے نیں کہ فرعون دا پتر خروج توں پہلے ای مر گیا سگا؟

جواب: تھیئومس iv ( 1410 – 1421 ) ڈریم سٹیلا چے غزا دے مقام تے چار پیراں آلی دیوی سنفنیکس دے وچکار پایا ، دیوتا ہرماخس نے تھیئومس نوں اگلا فرعون بناون لئی خاص مدد دیون دا وعدہ کیتا جے اوہ بنفیکس دیوی دے آسے پاسے ریت نوں ختم کردے گا- جے اوہ اپنے پیو ایمنوہٹوپ ii ( 1385 / 1401 – 1447 /1450 ) نسلی تسلسل دا جے پہلوٹھا سگا تے اوہنوں ایس قسم دی خاص مدد دی ہرگز لوڑ نئیں سگی-

وہلٹ گیئزر کہندا اے کہ تھئیومس iv دے وڈے بھرا دا ناں ویبینسیو سگا- ویبینسیو غالبا دسویں آفت دے وچکار مر گیا سگا- اتے اینوں شاہی مقبرے چے دنایا گیا سگا- ایمنیوہئٹوپ ii دے دوجے پتر دا ناں ہیم ویسٹ  سگا جیڑا اپنے ویاہ توں پہلے ای مر گیا سکا- ایس لئی بنسیکینس سٹیلی پہلوٹھے دی موت دے براہ راست گواہیان پیش نئیں کردی - ،ماہرین مصر نے بوہت تون گواہیاں ایس  چانن چے لاندے نیں –جیڑے خروج دی ابتدائی تاریخ اتے ایس حقیقت نوں سہارا دیندی اے کہ تھیئومس iv نوں ایہہ گل نا منظور سگی کہ اوہدا تخت و تاج تے کامیاب ہوندا "

سوال: خروج باب 12 آیت 29 تا 30 دے مطابق کہ اوہ رب جیڑا بوہت محبت کرن آلا اے اوہ کینج مصری پہلوٹھیاں نوں مار سکدا اے کیہ اوہنوں فرعون دی گمراہی نوں قابو نئیں کر سکدا سگا؟

جواب: ایس سوال دے جواب لئی چار نکتے فرض کیتے جا سکدے نیں

1) مصریاں یا اوہناں دے ڈنگراں دی موت ایہہ گل ثابت نئیں کردی کہ اوہناں نوں فرعون دی غلطی دی سزا ملی سگی-

2) خروج باب 12 آیت 33 دے آنے تیک مصریاں نے ظاہری تیک ظلم وستم اتے طفل کشی دے ویرودھ کوئی قدم نہ چکیا – جیکر خروج باب 14 آیت 5 دے مطابق مصری لوک اسرائیلیاں نوں دوبارہ غلام بنانا چاہندے سگے –

3) ایہہ بوہت اہم اے کہ ظلم دے ویرودھ کھلو جاۓ ، کیوں جے لوک جہناں چے نیانے وی شامل ہوندے نیں اوہناں نوں اپنے سیاسی لیڈراں دے غلط کماں دے نتیجیاں دا خمیازہ بھگتنا  پیندا اے –

4) ایس حیاتی چے بوہت کجھ غلط ہوندا اے پر روز حساب وی آون آلا اے جیس دن سب کجھ صاف صاف ہو جاوے گا- رب انصاف پسند اے ، امیر اتے غریب ، ظالم اتے مظلوم ، ناری ، کمبوڈین ، سیدسینی، اتے کسے نال روز حساب انصاف کیتا جاۓ گا------ ایس لئی کون کہہ سکدا اے کہ اوہ سب انصاف چاہن گے کسے وی رحم توں بغیر ؟ دوجے جواباں لئی انسکلوپیڈیا آف بائبل ڈفیکلٹی صفحہ نمبر 113 – 114 اتے وین کرئکل آسک صفحہ نمبر 74 توں 75 ویکھو-

سوال: خروج باب 12 آیت 30 دے مطابق اینج کیوں سگا کہ اسرائیل دا کوئی اینج دا گھر نئیں سگا جہدے چے کوئی مریا نہ ہوے ، حالانکہ پہلے ای اسرائیلی تعداد چے بوہت کٹ سگے؟

جواب: مضمون دے مطابق ایہہ مصر دے اوہناں گھراں ول اشارہ کیتا جا رہیا اس جہدے چے فسح دی عید دی خوشی نئین کیتی گئی سگی-

سوال: خروج باب 12 آیت 35 سانوں کہندی اے کہ رب نے اسرائیلیاں نوں مصریاں توں " ادھار " منگن دا کیوں کہیا جیکر اوہناں نے اوہناں دیاں شیواں واپس نئیں کیتیاں ؟

جواب: ایس عبرانی شبد دا ترجمہ " پوچھن " دا کیتا جا سکدا سگا- ( واپس کرن دے ارادے دے بغیر ) اتے جینج توریت دے یونانی متن چے ایدا ترجمہ کیتا گیا اے اوس لحاظ توں ایدا ترجمہ کیتا جا سکدا سگا- اتے سمجھیا جا سکدا سگا-جینج کہ کیوں اسرائیلیاں نے مصریاں دی شیواں نوں لے کے جاون دا سوال کیتا ، ایس سوال دے جواب لئی خروج باب 3 آیت 22 دے بیان ویکھو-

سوال: خروج باب 13 آیت 2 ، 13 دے مطابق کیہ اسرائیلی پہلوٹھے نیانے نوں ( پتر یا دھی ) نوں مقدسٹھراندے سگے یا خروج باب 22 آیت 29 دے مطابق صرف پہلوٹھے پتر نوں ؟

جواب: عبرانی اتے سارے جدید تراجم نے اینوں پتر ای کہیا –

خروج باب 13 آیت دے مطابق

خروج باب 13 آیت 13 دے مطابق تہاڈے پتراں چے ہر بندہ پہلوٹھا"

پرانے بادشاہ دے ترجمے دے مطابق صرف پہلا نیانہ اے

سوال: خروج باب 13 آیت 4 دے مطابق ایہہ ابیب دا پہلا مہینہ سگا یا نحمیاہ باب 2 آیت 1 دے مطابق نسیان سگا؟

جواب: اوس ویلے ( 1445 بی سی ) چے اسرائیلیاں نوں ابیب چے کہیا گیا سگا بوہت صدیاں بعد ( 500 بی سی ) ایران دے زیر تحت اوہنا ں نوں نسیان چے کہیا گیا-

سوال: خروج باب 13 آیت 19 دے مطابق یوسف دے ہڈیاں نوں محفوظ کرنا ایس گل نوں ظاہر کردا اے اتے جینج کہ کجھ کیتھلک مسیحی کہندے نیں کہ مسیحیاں نوں مقدس شخصیت دیے جسم دی ہڈیاں دی عزت و توقیر کرنی چاہیدی اے ؟

جواب :نئیں ، ہر واری دفناون لئی ہڈیاں نوں محفوظ کرن دا ایہہ مطلب نئیں اے کہ ہڈیاں دی عزت و توقیر کیتی جاندی سگی ، بائبل چے اینج دیاں کوئی گواہیاں نئیں ملدیاں جہدے چے یوسف یا کسی ہور دی ہڈیاں عبادت دی غرض مقدس سمجھ کر نئیں رکھیا گیا – دوجے حکم دے مطابق رب دے سامنے کوئی مجسمہ نئیں – تقریبا پورے وچکارلے زمانے چے بوہت سارے کیتھولک بوہت ساری قسماں دے گناہ کر چکے نیں – جہدے چے " سیون ڈیڈلی سنز" بوہت مشہور نیں – ایناں دی بوہت ساری فہرستاں دے متعلق سب توں اہم گل ایہہ اے کہ ایہہ تقریبا اوہ سارے دوجا حکم بھل گۓ سگے-

سوال: خروج باب 13 آیت 21 تا 22 ؛ خروج باب 14 آیت 19 تا 20 ؛ خروج باب 40 آیت 38 دے مطابق رب کینج اسرائیلیاں دے نال بدل اتے اگ دے ستوناں چے چل سکدا سگا؟

جواب: ایس لئی رب پہلے ای تن ملاقاتیاں دی صورت چے ابراہیم تے اتے جھاڑی چے اگ دی شکل چے موسی تے ظاہر ہو چکیا سگا- رب لئی بدل یا اگ دے ستون چے ظاہر ہونا کوئی اوکھی گل نئیں اے غالبا ساڈے لئی ایہہ بوہت اوکھا اے کہ اسی اپنی سوچ دے سانچے نوں توڑنا چاہیے جہدے مطابق سانون ایہہ سوچنا چاہیدا کہ رب جینج چاہے ظاہر ہو سکدا اے با نسبت ایدے کہ اسی ایہہ سوچیے کہ رب کر سکدا اے –

سوال: خروج باب 13 آیت 21 تا 22 ؛ خروج باب 14 آیت 19 تا 20 سانوں کہندی اے کہ فرعون کینج صرف چھ سو رتھاں دے نال اسرائیل دا پیچھا کر سکدا سگا؟

جواب: ایس لئی قدیم زمانے چے رتھاں نوں جنگ لئی خوفناک ہتھیار سمجھیا جاندا سگا، اتے بوہت سارے اسرائیلیاں دے کول ہتھیار نئیں سگے – جواب ایہہ اے کہ خروج باب 14 آیت 7 ایہہ کہندی اے کہ فرعون نے چنے ہوۓ چھ سو رتھ اتے دوجے سارے رتھ نال لۓ اتے خروج باب 14 آیت 19 کہندی اے سارے لشکر خروج باب 15 آیت 4 چے وی فرعون دے سارے رتھاں دا لشکر دا ذکر ملدا اے

سوال: خروج باب 14 آیت 6 تا 7 چے اے کہ اوس ویلے مصری رتھ کینج دے سگے ؟

جواب: شمالی میسوپوٹامیا دے ماہرین آثارقدیمہ سانوں دسدے نیں کہ اوس ویلے دے رتھ اک ریڑھی دی طرح ہوندے سگے جہدے چے تن یا 4 لوک اتے 4 کھوتے یا گھورے بہہ سکدے سگے – ہیکوس نے 1586 دے بعد جدوں تیک مصریاں دے کول اینج دے رتھ سگے – ایدے توں بعد مصریاں دے رتھ بوہت ہولے ہو گے سگے جہدے چے دو گھوڑے اتے دو بندے ہوۓ سگے – اک بندہ رتھ نوں چلاندا سگا اتے دوجا تیر انداز ہوندا سگا-  پہیے وڈے اتے اوہناں چے عام طور تے چھ کیل ہوندے سگے – ایران دے ومانے تیک ایناں رتھاں دے پہیاں تے کوئی کیل نئیں ہوندا سگا – رتھ میدانی اتے خشک علاقیاں چے جنگ لئی ورت ہون آلا سب توں کار آمد ہتھیار سگا- پر ایہہ پہاڑی اتے گیلی دھرتی تے اینے کم دے نئیں سگے –

سوال: خروج باب 14 آیت 9 تا 28 اتے یشوع باب 24 آیت 6 چے ایہہ کہ فرعون دے کول " گھڑسوار" کینج ہو سکدے سگے ، جیکر اوہنے پہلے اوس زمانے دے لشکر چے گھڑسوار فوج نئیں ہوندی سگی؟

جواب: جینج کہ این آئی وی دا ویریں حاشیہ سانوں کہندا اے کہ ایتھے " رتھوں " دا دتا جا رہیا اے " گھڑسوارفوج " نئین ، جدوں وی ایہہ شبد ورتیا جاندا اے اودوں ایدے چے اتے باقاعدہ فوج چے فرق ویکھیا جاندا اے –

سوال: خروج باب 14 آیت 14 چے اے کہ رب نے اوس ویلے اسرائیلیاں لئی جنگ کیتی ، تے بعد چے رب دے اسرائیلیاں لئی جنگ کیوں نہ کیتی؟

جواب: ایہہ رب دا اصول نئیں سگا کہ اوہ ہمیشہ اسرائیلیاں لئی جنگ کردا ، اوہ جدوں چاہندا اوہناں نوں لڑائی توں باز رکھ سکدا سگا اتے جدوں چاہندا اوہناں لئی لڑ سکدا اے – اکثر رب اوہناں دیاں جنگاں وی آپ لڑن دیندا سگا-

سوال: خروج باب 14 آیت 17 ؛ باب 15 آیت 21 چے اے کہ کینج غرق ہوندے مصری رب دے ناں نوں اوچا کر سکدے سگے اتے اوہدی تعقریف کر سکدے سگے؟

جواب: ایہہ اسرائیلیاں نوں وکھان لئی سگا کہ رب چے اوہناں لشکر توں بچاون دا زور اے اتے رب اوہناں تے نگران وی اے –

سوال: خروج باب 14 آیت 17 ، باب 15 آیت 21 چے اے کہ رب اینا بے رحم کیوں سگا کہ اوہنے مصری لشکر نوں بحرقلزم چے غرق کردتا ، جیکر سپاہی صرف حکم نوں پورا کر رہے سگے ؟

جواب: ایتھے اک اہم سبق اے : سپاہیاں نوں بھیڑے حکماں نوں نئیں مننا چاہیدا ایس لئی پہلے مصریاں نوں پر امن رب دے عبادت کرن آلیاں نوں مارن دا حکم دتا گیا سگا، اوہ اپنے " جھیڑے حکم" دی تابعداری لئی انصاف ذمہ دار سگے – اج وی جدوں مسلمان مجاہداں نوں رب دے پرامن عبادت کرن آلیاں نوں مارن دا حکم دتا جاندا اے ایس لئی اوہ مسیحی ہین-

سوال: خروج باب 14 آیت 18 چے اے کہ کیہ اسرائیلیاں نے بحرقلزم نوں پار کیتا " یا کٹ ڈونگے مرطوب دھرتی " آلے سمندر نوں؟

 اے ، اتے ایہہ اک ہو سکدا اے ؛ اسی صحیح yam Suph جواب: عبرانی

طریقے نال نئیں جاندے کہ اوہناں نے کتھوں پار کیتا سگا، وین کرئیکس آسک صفحہ نمبر 75 توں 76 پیش کردا اے کہ ایہہ اک بلاجا جھیل سگی- جہنوں کٹ ڈونگا سمندر کہیا جاندا اے اتے ایہہ 10 توں 15 میل ( 16 تا 24 کلومیٹر) چوڑی سگی- جدوں نہر سویز بنائی گئی اودوں جھیل بلاجا توڑ دتی گئی سگی-)

اودوں تتا مرطوب سمندر اینا ڈونگا نئیں رہیا سگا- خروج باب 14 آیت 22 چے اے کہ پانی نے دوویں پاسے کند بنائی ، تے فیر اینج اوتھے واوہ پانی سگا- جے اوہ سمندر جیڑا کوہناں نے پار کیتا کٹ ڈونگا سگااتے اسرائیلیاں نے اینوں پار کیتا تے ایہہ اک بندے دا جئکلہ سگا- اتے بوہت سارے معجزےوی ہو سکدے نیں جے اوہناں نے تتے مرطوب اتے کث ڈونگے سمندر نوں پار کیتا اتے اتے اوس پانی چے جیڑا کجھ انچ ڈونگا سگا اوہدے چے سارے گھوڑے اتے رتھ غرق ہو گے-

سوال: خروج باب 14 آیت 21 – 29 چے اے کہ رب نے سمندر دے دو حصے کینج کر دتے؟

جواب: رب جو چاہوے یکر سکدا اے خروج باب 14 آیت 21 اینوں تند یورپی ہنیری دسدی اے ، پر اوتھے ہور وی عناصر ہو سکدے نیں –

سوال: خروج باب 14 آیت 21 توں 29 چے اے کہ کیہ تہرا چے آتش فشاں دے پھٹن دی جوہ توں سمندر دے دو حصے ہو گۓ سگے؟

جواب: ایہہ گل دی بائبل از ہسٹری جیڑی کہ حنس گویڈیک نے لکھی دے نظریے وی وکالت کردی اے ایس نظریے نوں اوس ویلے بوہت داد ملی ، کیوں کہ اینج لگدا سگا کہ تہرا دی دھرتی تے آتش فشاں 1500 چے پھٹیا ، جیڑا کہ گویڈیک دے ایس نظریے دے نیڑے نیڑے اے کہ خروج 1477 چے لکھی گئی ( خروج دے بارے چے ہن ایہہ یقین کیتا جاندا اے کہ ایہہ 1445 چے لکھی گئی ) ایس لئی آئرلینڈ چے شاہ بلوط دے درخت اتے کیلفرونیا چے پائنز درخت دی کنڈے دار گنز دے چکراں دی تابکاری کاربن دے تجزیۓ دا میعاری نشان پوری دھرتی چےدرختاں دےنشوونما دے رک جانے نوں طاہر کردا اے جیڑا تقریبا 1628 بی سی بیس ورے چےٹھنڈا ہوۓ – گرین لینڈ دی برف دی تہواں دے تجزیۓ ایہہ طاہر کردے نیں کہ ایہہ تقریبا 1645 چے ایناں دا درجہ حرارت کٹ ہویا – ایس پہرا دے جزیرے تے آتشمشاں اوہناں ابتدائی سالاں توں دو سو سال پہلے پھٹیا- ایدی ہور معلومات لئی بائبلیکل آرکیالوجی رویو جنوری/فروری 1991 صفحہ نمبر 41 – 51 ویکھو-

سوال: خروج باب 14 آیت 21 توں 29 چے اے کہ کینج 2 ملین اسرائیلی 24 گھنٹیاں چے بحرقلزم نوں پار کر سکدے سگے؟

جواب: فرض کرو کہ 602،000 بندیاں دا مطلب 2 توں 2.5 ملین لوک نین ممکن اے جہنوں اوہ پار کررہے سگے جے اوہ 2 توں2.5 میل چوڑا سگا ، اتے اوہناں دے وچکار اوسط فاصلہ دو گز دا سگا تے اینج 1،760 واحد کالم بن سکدے سگے جہناں چے ہر کالم چے 1،136 لوک سگے ، جھکڑاں اتے ڈنگراں نوںوی پاندے ہوۓ جے اوہ اپنے اگے آلے بندے توں دے گو دے فاصلے تے سگے ، اتے لوک ایک میل فی گھنٹہ دی رفتار توں چل رہے سگے، اودوں اوہ خاص تھاں 6.5 گھنٹیاں چے پار کر سکدے سگے-

سوال: خروج باب 15 چے اے کہ کیہ کوئی اینج دیاں گواہیاں ملدیاں نیں کہ عبرانی جزیرہ نما سینا چے گھومدے رہے سگے؟

جواب: جی ہاں ، ایتھے اینج دیاں کجھ گواہیاں چے ، کین آرکیالوجی پرؤ دی اولڈ ٹیسٹیمنٹ دا صفحہ نمبر 30 کہندا اے کہ سینا دی پہاڑ دے غار چے دریا دی تقسیم ، موسی اتے بٹیر نوں پھڑن دی بازگشت لکھ کہ بیان کیتی گئی اے ، ساریاں توں مزے آلی گل غار تے ورتی گئی بولی اے :کیوں جے اوہ مصری اتے غبرانی بولی ملی ہوئی سگی- تاریخ لکھن آلے ڈاوڈورس سکیلس وی ایس گل نوں جاندا سگا- ایس لئی کیو آرکیالوجی پرؤدی اولڈ ٹیسمٹیمنٹ دا صفحہ نمبر 30 ایس گل دا وی اضافہ کردا اے کہ لکھائی دی اصلیت ثابت یا قابل تردید نئین ہو سکدی ، ایہہ غالبا ایس لئی اے – ایتھے کوئی اینج دا طریقہ نئین اے جہدے توں چٹانی دیوار لکھے گۓ دے تجزیۓ کیتے جا سکن –

ویکلف ڈکشنری بائبل آرکیالوجی دا صفحہ نمبر 535 کہندا اے کہ سینا چے تانبے دی کان دے دہانے پے سینکڑاں دی تعداد چے نقش ملے نیں – ایناں چوں 40 نقش ابتدائی سینائی حروف تہجی چے پندرھویں صدی چے نقش کیتے گے سگے ، جیکر بوہت مصری فن خطاطی دے حروف سگے – ایہہ کجھ ابتدائی انسانی ہنروفناغی دے حروف دا نمونہ سگی جہنوں لکھن لئی ورتیا جاندا سگا – اتے اینوں اج تیک محفوظ کیتا گیا اے  -

سوال: خروج باب 15 آیت 1 تا 21 چے اے کہ ایس حصے نوں پچھلے خروج دے نال جانا چاہیدا یا مندرجہ بالا حصے دے نال؟

جواب: ایس لئی ایہہ اک کہانی اے کہ کسے دے نال وی ہو سکدا اے بوہت سارے تشریحی بیان دیون آلے اینوں پچھلے حصےدے نال رکھدے نیں ، غالبا اوہناں دی نجات دےفورا بعد گایا گیا – ایس لئی خروج نوں منظم کردے نوۓ میں اینوں مندرجہ بانا حصےدےنال رکھن نوں ترجیح دیواں گا کیوں جے خروج دا پہلا حصہ اتے آخیری حصہ بوہت چنگے آنیئسی تصویرپیش کردے نیں جینج کہ اسی خروج دی کتاب چے پاندے آں کہ اوہ ویرانے چے سفر کر رہے سگے اتے اسی جاندے آں کہ اسرائیلی اگے جانے نوں تیار نئيں سگے اتے اسی جاندے آں کہ اوہ کیتھے جا رہے سگے تے اوہ اوہناں دےنال  کیہ ہون آلا سگا جدوں اوہ ویرانے چے سفر کر رہے سگے اتے اوتھے دو بنیادی شیواں کر سکدے سگے اوہ رب دی عظمت نوں یاد کر سکدے سگے اتے اوہنوں عزت دے سکدے سگے یا اوہ اپنی موجودہ صورتحال دے بارے چے شکایت کرسکدے سگے

سوال: خروج باب 15 آیت 1 چے اے کہ گھڑسوار کینج ہو سکدے سگے جیکر ماضی چے فوج چے کوئی گھڑ سوارفوج نئیں سگی؟

جواب: سوار دا مطلب ایس گل دی تشریح نئیں کردا کہ اوہ کیس شے تے سوار سگے اوے ویلے دی فوج رتھاں تے سوار ہوندی سگی اتے اوہناں رتھ سواراں نوں رتھاں وی کہیا جاندا اے –

سوال: خروج باب 15 آیت 2 چے اے کہ مریم کینج گا سکدی اے کن رب لئی اک مسکن آباد کرے گی؟

جواب: بادشاہ جیمز دے انداز ترجمہ چے اید ترجمہ "اک مسکن نوں آباد کرن دے نیں " جیکر جدید ترجمے دے مطابق رب دی تعریف اے ، عبرانی شبد

 دا ابتدائی مطلب جشن منانا سگا( تعریف دے نال ) پر ایدا مطلب navah

اک مسکن تیار کرن دے وی ہو سکدے نیں- اینج ای عبرانی شبد

 دا مطلب گھر وی ہو سکدا اے -Navah/naveh

زبور باب 22 آیت 3 کہندی اے کہ رب " تو جیڑا اسرائیل دی حمدوثناء تے تخت نشین اے " جیکر ایہہ اک بالکل مختلف عبرانی شبد اے

 جہدا مطلب اے بیٹھنا یا وسےرہینا ، ایدا مفہوم اک ای اے - yashab

اکلے طور تے : نوے عہدنامے دے مطابق رب اکلے طور تے ہو یقین کرن آلے دےدل چے گھر بناندا اے یوحنا باب 14 آیت 23 سانوں کہندی اے کہ -

جیکر اسی رب وانگ نئیں ہو سکدے ( جھوٹا شیطان پیدائش باب 3 آیت 4 توں 5 چے سکھدا اے ایہہ اک حیران کن سچائی اے کہ اسی صرف یسوع چے قیام پزیر آں( یوحنا باب 15 آیت 7 ) پر رب سادے چے قیام پزیر اے ( یوحنا باب 4 آیت 13 توں 16 )

مجموعی طور تے : پرانے عہدنامے دے مطابق اوس ویلے توں ایس ویلے تیک سارے یقین کرن آلے پتھراں وانگ ہوندے نیں جیڑےرب لئی گھر بناندے نیں- 1 پطرس باب 2 آیت 5 ؛ افسیوں باب 2 آیت 20 توں 21 )

سوال: ایدے توں پہلے خروج باب 15 آیت 11 سانوں کہندی اے " معبوداں چے اے رب تیری مانند کون اے " کیہ ایک توں ودھ رب ہین ؟

جواب:  نئیں یسعیاہ باب 40 آیت 18 وانگ ایہہ آیت ایس گل نوں ظاہر کردی اے کہ رب دا کسے دے نال مقابلہ نئیں کیتا جا سکدا – 1 کرنتھیوں باب 8 آیت 1 توں 7 دسدی اے کہ ایتھے بوہت سارے معبود نیں پر سچا رب صرف اک ہی اے جینج کہ ایہہ ای گل استثناء باب 4 آیت 35 توں 39 ؛ باب 6 آیت 4 ؛ مرقس باب 12 آیت 29 توں 33 ؛ یسعیاہ باب 43 آیت 10 توں 12 ؛ باب 44 آیت 6 ، 8 ؛ باب 45 آیت 5 توں 6 ، 14 ، 21 ؛ باب 46 آیت 9 یوایل باب 2 آیت 27 ؛ 1 تھسلنیکیوں باب 1 آیت 17 ؛ باب 2 آیت 5 اتے باب 6 آیت 15 توں 16 دسدی نیں –

سوال: خروج باب 15 آیت 6 چے اے کہ رب کینج ارسرائیلیاں نوں خرید سکدا سگا؟

جواب: ایہہ اینج ہو سکدا اے کہ رب توں رشتہ رکھدے نیں اتے رب اوہناں نوں بچا سکدا اے –

سوال: خروج باب 15 آیت 22 توں 27 چے اے کہ اسی مارا اتے ایلیم دے پانی توں کیہ سکھدے آں ؟

جواب: خروج باب 15 آیت 25 دے مطابق رب لوکاں دی آزمائش کر رہے سگے – اوہناں لوکاں نوں پانی دی شدت توں لوڑ سگی ، اتے اوہناں مارہ دی تھاں تے کافی مقدار چے پانی ملیا- پر ایہہ بوہت ظالم مذاق لگدا اے کیوں جے اوہ پانی بوہت کوڑا اتے پیون دا قابل نئیں سگا-پانی چے تیوابیت دی وجہ توں اوہ پانی بوہت کوڑا سکا، تے نہ صرف اوہدا ذائقہ خراب سکا پن اوہ تہاڈے جسم لئی وی نقصان دہ اے – رب نہ صرف اوس کوڑے پانی نوں پیون دے قابل اتے شفا یاب پانی بنا دتا پر اوہدا ھائقہ وی میٹھا اتے خوشگوار ہو گیا-

کیہ رب پہاڈے لئی اک خشک اتس پیاسی دھرتی مہیا کر سکدا اے ، رب تہاڈی ضرورتاں نوں جاندا اے پر جے تہانوں کسےشے دی واقعہ ای لوڑ ہوے اتے جیڑی دتی جاوے اوہ نہ صرف اک بوہت وڈا مذاق ہوے اتے ہور کجھ وی نئیں – کیہ اودوں وی تسی وفادار رہو گے اتے انتظار ککرو گے کہ رب تہانوںدوجا پانی دیوے کا یا فیر ایس صورت حال وانگ وہؤ گے – معجزے تہاڈے نا حل ہون آلے مسئلے نوں ظاہری طور تے اک ممکنا حل کڈھ دیندے نیں-

سوال: خروج باب 16 چے اے کہ اسی من اتے بیئر توں کیہ سبق حاصل کردے آں؟

جواب: لوکاں دی لوڑ پانی دی لوڑ نوں پورا کر دتا گیا سگا- پر اوہناں دی لمبی حیاتی لنگھاون دے کیہ معنی سگے؟ بجاۓ ایدے کہ اوہ اپنی ضرورتاں لئی رب توں سوال کردے ، الٹا اوہناں نے موسی دے ویرودھ شکایاتاں شروع کردتیاں – جدوں تہانوں جائو شیواں دی لوڑ ہوے اتے رب تہانوں اوسے ویلے مہیا نہ کرے تے تسی اوس ویلے کیہ کرو گۓ ؟ کیہ تسی اوہدے توں شکایت کرو گے – یا مسلسل رب توں دعا کردے رہوؤ کے ؟

کیہ رب تہانوں ویران تھاں چے کھانا دے سکدا اے ؟ جدوں اوتھے کوئی غذا نہ کہ طبعی کھانا یا جذباتی یاری ، روحانیت ، تے اودوں وی اوہ لمبے چیر تیک تہاڈی حفاظت کر سکدا اے ؟ اسی مستقبل لئی منصوبے بناندے نیں( جینج کہ امثال باب 30 آیت 25 چے اے ) پر کیہ تسی مستقبل چے ویکھدے ہوۓ نہ کہ ڈردے ہوۓ اوہدے تو مکمل بھروسک رکھدے اوہ؟

سوال: خروج باب 16 آیت 23 توں 30 چے اے کہ اسرائیلیاں نوں سبت قائم رکھن دا بیابان سن چے کیوں کہیا گیا ، جیکر ایہہ حکم بعد چے دس حکماں دے نال دتا گیا سکا؟

جواب: رب اوہناں نوں ایہہ حکم دس حکماں توں پہلے دسدا سگا0

سوال: خروج باب 16 آیت 23 چے اے کہ سن بیابان اوہی سگا جیڑا ون دا بیابان اے؟

جواب: نئیں ، سن دا بیابان سینا دے پہاڑ دے مغربی پاسے واقع اے جیکر زن دا بیابان پوداہ دے جنوب چے اتے کیتس برنیا دے شمالی حصے چے موجود اے – دی ایکسپوزرس بائبل کمنٹری والیوم 2 صفحہ نمبر 404 کہندا اے کہ ابتدائی عبرانی شبداں دی صوتی شکل مختلف سگی-

سوال: خروج باب 16 آیت 31، گنتی باب 11 آیت 7 توں 9 استثناء باب 8 آیت 3 ، 15 ، یوشع باب 5 آیت 12 ، زبور باب 78 آیت 24 ، 25 باب 105 آیت 40 اتے نحمیاہ باب 9 آیت 15 سانوں کہندی اے کہ من اصل چے کیہ سگا؟

جواب: کتاب مقدس صرف ایہہ کہندی اے کہ رب دے ذریعے معجوانہ طور تے کھانا مہیا کیتا گیا – کجھ ایہہ نطریہ پیش کردے نیں کہ ایہہ سینا دے مقام تے سمندر دے کنارے اگن آلا گلابی پھلاں آلے درخت دی ہینج دی رطوبت اتے لیڑیان دی اینج دی رطوبت سکی- جہنون کھایا جا سکدا سگا وغیرہ وغیرہ ، پر ایدے لئی قدرتی وضاحت ناکافی اے – ایہہ ہفتے چے چھ دن آئی سگی اتے سبت آلے دن نئیں آئی سگی- موید براں گلابی پھلاں آلے درخت تے موجود لیڑیاں دی رطوبت اینی نئیں سگی کہ اوہ اینی وڈی آبادی لئی خوراک دا کم دے سکدی – عبرانی باب 9 آیت 4 چے اے کہ من توں  چے محفوظ کیتا گیا سگا-ark بھریا ہویا مرتبان

سوال: خروج باب 17 آیت 1 توں 7 چے اے کہ رب کینج اوہناں لوکاں توں رُس سکدا اے جیڑی اوہدی تابعداری کردے نیں؟

جواب: خروج باب 17 آیت 1 سانوں کہندی اے لوکاں نے رب دے حکم دے تحت اک تھاں توں دوجی تھاں سفر کیتا ، پر اوہناں نے شکایت کیتی اتے فیر تابعداری کیتی ، صرف تابعداری کافی نئیں اے : سانوں بغیر کسی شکایت اتے بحث دے خوشی خوشی تابعداری کرنی چاہیدی اے جینج کہ فلپیوں باب 2 آیت 14 ظاہر کردی اے

سوال: خروج باب 17 آیت 2 اتے استثناء باب 6 آیت 16 چے اے کہ لوک کینج رب نوں آزما سکدے نیں ، جینج کہ ایدے توں پہلے یعقوب باب 1 آیت 13 چے اے کہ رب بدی توں آزمایا نئیں جا سکدا ؟

 اے  جواب: " رب نوں آزمانا"ایدی نسبت بہتر ترجمہ

رب بدی توں آزمایا نئیں جا سکدا پرلوک ایدی کوشش کردے نیں – ایہہ لوکاں لئی اک گناہ دا اظہار ہوندا اے جیڑے رب نوں کہندے نیں " ایہہ کم اینج کرن اتے ایس معجزہ نوں کرن یا کجھ ہور "

سوال: خروج باب 17 آیت 8 چے اے کہ بنی اسرائیل اودوں غالب آندے جدوں ہارون ، اتے حور موسی دے ہتھاں نوں اوپر چکدے کیتا ایہہ اک وہم نئیں لگدا ؟

جواب: سارے جاندے نیں کہ زور ہتھاں دی وجہ توں نئیں رب دی وجہ توں سگی- کدے کیتے رب اپنی طاقت نوں طبعی طریقیاں دے ذریعے دیکھاندا اے دوجی مثالاںلئی 2 سلاطین باب 13 آیت 21 ( ایلیاء دی ہڈیاں ) گنتی باب 21 آیت 4 توں 9 ( کانسی دا سپ) اتے یوحنا باب 9 آیت 6 توں 7 ( یسوع مٹی بنا کہ اندھے بندے دی اکھاں تے رکھ رہیا سگا)

سوال: خروج باب 17 آیت 15 توں 16 چے اے کہ ایتھے رب دے ناں دی اہمیت کیہ اے ؟

جواب: ایہہ بوہت اہم اے  کہ موسی رب نوں یہواہ نسی کہندا سگا-" رب میرا جھنڈا اے " فوجی جنگاں چے جھنڈا فوجاں اتے ڈیوژن اتےسپاہیاں لئی بوہت اہم ہوندا اے اتے اوہ ایدی حفاظت لئی آخری دم تک ہر قیمت تے لڑدے نیں ایدا مطلب اے کہ رب سب توں طاقتور اتے برتر اے – جدوں اک بوہت وڈی فوج اسرائیلیں نوں ٹھیک ویلے تے ہراون آئی

-

جے رب محسوس کردا تے اوہناں دی مدد کردا ، نہ صرف اوہناں نے ایس گل دا یقین کیتا کہ رب طاقتور اے پر رب چنگل مار کہ اوہناں لوکاں نوںجیڑے اوہدا ناں لیندے نیں بچا لیندا اے اج سارے مسیحی ایس گل تے یقین رکھدے نیں کہ رب بزرگ و برتر اے ، پر کیہ تسی واقعہ ای اپنی حیاتیاں ایس یقین دےنال لنگھاندے اوہ کہ رب تہاڈے لئی چنگل مار کہ آے گا- جے اینج اے تے نہصرف ایس گل تے کہ رب تہاڈا جھنڈا اے ، پر رب لئی آخری دم تیک ثابت قدم رہن لئی کوشش کور گے ، پر تسی ایہہ وی جاندے اوہ کہ تسی رب دا حصہ اوہ اینج کہ کہ تسی

( استثناء باب 32 آیت 10 ؛ زبور باب 17 آیت 8 ) اتے رب یقینی طور تے تہاڈے نال ہوے گا- ایتھے تیک کہ جے تسی رب لئی مارے وی گۓ تے تسی جاندے اوہ " رب دی نظر چے اوہدےمقدساں دی موت بوہتی اے " ( زبور باب 116 آیت 15 )

سوال: خروج باب 18 آیت 7 چے اے کہ موسی نے اپنے سورے نوں کورنش کیوں بجالایا ، جیکر ایدے توں پہلے ساڈے تے فرض کیتا گیا کہ اسی صرف اک رب دی عبادت کریۓ؟

جواب: احترام دے طور تے جھکنا عبادت نئیں اے ، ایتھے تیک کہ اج وی لوک انگلینڈ دی ملکہ دے عزتواحترام لئی جھکدے نیں یا کرسٹی کردے نیں- ابراہیم وی بادشاہدے اگے جھکیا ، اتے بادشاہ اوس ویلے تیک ٹھیک ہوندا اے جدوںتیک اوہ جھکنا عبادت دے معنی نہ دے – ایدے ویرودھ ایہہ اک اندازہ اے کہ لوک اینوں کیوں نئیں سمجھدے کیونکہ رومی قبضے دے وچکار 50 ،000 مسیحی بتاہ و برباد ہو گے سگے – رومیاں نوں مسیحیاء دایسوع دی عبادت کرن توں کوئی مسئلہ نئین سگا- رومی ،خاص کر کے رومی بادشاہت ایس گل نوں برداشت نئیں کردے سگے کہ مسیحی رب دی بجاۓ ہر کسی دی عبادت توں انکار کردے سگے-

سوال: خروج باب 18 آیت 17 توں 26 چے اے کہ موسی نے رب دی بجاۓ

 سوال:  خروج باب ۲۰ آیت ۵ سانوں اے آکھھ دی اے پئی  پربھو پیو دادا دی بدکاری دی سزا اوناں دی تیسری چھوتھی پشت نوں کیوں دیندا اے؟ 

جواب: حزقی ایل باب ۱۸ تے استثناء باب ۲۴ آیت ۱۶ دے مطابق پربھو پیواؤں دی بدکاری دی سزا اوناں دے پتراں نوں نہیں دیندا، پر خروج باب ۲۰ آیت ۵ تے دوجیاں آتیں اے پرکٹ کردیاں نیں کہ نیایناں نوں دوجیاں دی بدکاری دی سزا دے نچوڑ نبھانے پیندے نیں۔  بڑے سارے اس گل تے یقین رکھدے نیں پئی پربھو اپنا انصاف نال لیندا اے جیڑا اوندے توں شروع ہوندا اے پئی کول کی کجھ موجود سی، پر ہرکوئی اک ہی جگہ توں نہیں شروع ہوندا تے ہر کسے دے کول اکو جیے مواقع نہیں ہوندے۔ 

سوال: خروج باب ۲۰ آیت ۵ ، خروج باب ۳۴ آیت ۷، گنتی باب ۱۴ آیت ۱۸ تے استثناء باب ۵ آیت ۹ سانوں اے آکھھ دی کہ پربھو پیو دادا دی بدکاری دی سزا اوناں دی اولاد دی تیسری چھوتھی پشت کنجے دے سکدا اے؟  جدوں پئی حزقی باب ۱۸ آیت۴، ۱۸ تے ۱۹ تے استثناء باب ۲۴ آیت ۱۶ سانوں اے آکھدی اے پئی ہر اک اپنے پاپ دے سبب مارا جائے گا نہ پئی اوندے پیو دے پاپ دے سبب تے حزقی باب ۱۸ آیت ۹ آکھدی اے پئی پتر پیو دےپاپ دا بھار نہیں چک دا؟ 

جواب: رب نے پرکٹی طور تے اینوں اک اہم نظریہ سمجھیا اے کیوں جے شریعت چے چار آیتیں دو اکوں جیے عبرانی لفظوں دے نال اکو ہی گل نوں دہراندیاں نیں۔ 

) جیڑا پئی اک تبدیلی لفظ اے جدا مطلب 6485(سٹرونگسpagadملاتات

اے ہوسکدا اے پئی کسے ارادے دے تحت سجن یا دشمن دے نال جانا۔

) جدا مطلب اے خودسری۔ بدکاری ،5771 اے(سٹرونگسناانصافی

کوتاہی، ظلم، بدنصیبی، سزا ( ناانصافی دی) پاپ،

کجھ لوکاں دا اے خیال اے کہ اوناں دے پاپاں دا اوناں دے بچیاں اوتے کوئی اثر نہیں پیندا، دوجا اے سوچدے نیں پئی بچے اپنے ماں پیو دے پاپاں دی سزا بھگتے نیں۔  یرمیاہ باب ۳۱ آیت ۲۹ تا ۳۰ تے حزقی ایل باب ۱۸  لوک آکھدےنیں پئی پیودادا نے کچے انگور کھادے تے آیت چے 

 اولاد دے دانت کھٹے ہوئے، ایوب ۲۱ آیت ۱۹ وچ وی ایوب نے اینج ہی آکھیا اے، درحقیقت سچ وی اس توں زیادہ نہیں اے، مڈھلی دو شیواں جواب نہیں نیں تے فیر جواب دیتا جاندا اے۔

دےلگ بھگ  b.c1440مڈھلا بمقابلہ آخری مکاشفہ (جواب نہیں اے) ۔

 وچ لکھی گئی احکام دے لئی بہت587b.c توریت دیتی گئی تے حزقی ایل

 زیادہ پربھو دے لوکاں دے نال معاملات ابراہام تے نوح زمانے وچ فیر موسوی قانون دے تحت تے بعد وچ یسوع دے زمانے وچ بہت زیادہ وکھرے سی۔  فیر موسیٰ (جدوں اوناں دے کول صرف قوانین سی) تے حزقی ایل(جدوں اوناں دے نبی لکھا ہویا وی موجود سی) دے وچکار پربھو لوکاں دے نال گل بات کرندا طریقہ تھوڑا جیا وکھرا سی۔  تاں جے اے دونوں موسوی قانون دے تحت سی، تے اناں دوناں وچ قسمت دے معاہدہ دے تحت کوئی ناقابل تردید تبدیلی نہ ہوئی، ہور برآں استثناء باب ۲۴ آیت ۱۶ وی آکھدی اے کی پتراں دے بدلے پیو نہ مارے جانگے تے نہ پیو دے بدلے پتر مارے جان گے۔  تے اے اس ویلے لکھیا گیا جدوں باقی استثناء لکھی گئی۔ 

ظلم تے رحم کرنا از پاپاں دے لئی مرنا (جواب نہیں) 

 آباؤ اجداد دی بدکای/قانون دی آیتیں اے آکھدیاں نیں پئی نیاناں اپنے ماں پیو

 دی وجہ توں مارے گئے، صرف اوہو ظلم اوناں اوتے ہوسکدا اے۔  حزقی باب ۱۸ تے استثناء باب ۲۴ آیت ۱۶ صرف اے آکھدی پئی پتراپنے پیو دادا دی بدکاری دے سبب نہیں مارے گئے۔  استثناء باب ۲۴ آیت ۱۶ تے حزقی ایل باب ۱۸ سانوں اے آکھدا اے (طبعی تے آتمائی) موت تے ابدی نچوڑ اس انسان دے لئی ہوندی اے ماں پیو دی ذمہ داری نہیں بلکہ اوندے اپنے آپ دی وجہ تو ہوندی اے۔  تسی ایناں حقائق توں نہیں بچ سکدے جیڑے دوجیاں ایتیں ثابت کردیاں نیں پئی بدکاری دا اثر نسلاں تائی رہیندا اے ۔ ایتھے گھٹ توں گھٹ تین وکھرے قسم دے اثرات ہو سکدے نیں۔ 

نچوڑ:طبعی نچوڑ دیکھنا بڑا آسان ہوندا اے ۔ نشے دی عادت دیاں ماؤاں نشے دے عادی نیانے پیدا کردیاں نیں۔  کجھ نیاناں وچ شیر خوراگی دی  دی بدقسمتی لکھھ دیتی جاندی اے۔   عمر تووں ہی الکوحل

کیوں جے اوناں دی ماؤاں شراب دیاں عادی ہوندیاں نیں۔  تاں جے اوہ  شراب پینا شروع کردین تے اوہ خاص طور تے بڑے وڈے شراب دے عادی بن جان گے۔  پر رب بعض اوقات غیر طبعی نچوڑ تیار رکھدا اے۔  پیدائش باب ۹ آیت ۲۵ توں ۲۷ دے مطابق کنعان تے اوندی نسل تے سام دی بدکاری دی وجہ توں لعنت کیتی گئی۔  ۱ سمویئل باب ۲ آیت ۳۱ توں ۳۳ وچ ایلیا دی نسل تے ایلیاء دی پتر دی بڑی وڈی بدکاری دی وجہ توں لعنت کیتی گئی۔  یرمیاہ باب ۲۲ آیت ۲۸ توں ۳۰ وچ اے پئی یہولقیم دی اولاد نوں دوباراے کدی وی حکمرانی نصیب نہ ہوئی۔ پر ایتھے چنگے نچوڑ وی نیں۔  کیوں جے  یرمیاہ باب ۳۵ آیت ۱۸ تا ۱۹ وچ ریکابیوں دےلئی چنگے نچوڑ سی۔  تے پیدائش باب ۱۲ آیت ۲ وچ ابراہیم دی نسل دے لئی آخرکار رومیوں باب ۸ آیت ۲۸ وچ وعدہ کیتا گیا پئی ساریاں شیواں مل کے پربھو نال پریم رکھن والیاں لئی بھلائی پیدا کردیاں نیں۔  جدوں اسی صبر نال پربھو دی بددعا نوں برداشت کردے ہاں تے اوہ اینا طاقتور اے پئی اوہ اس بددعا نوں نوں برکت وچ بدل دیندا اے۔ 

بدکاری وچ پرورش پاونا۔

خروج باب ۲۰ آیت ۵ سانوں اے آکھدی اے پئی پربھو اوناں لوکاں دے نیاناں نوں اوناں دے پیو دادا دے پاپاں دی سزا دیندا اے جیڑے پربھو دے نال ویردھ رکھدے نیں۔  بچے اپنے ماں پیو دی روایت سکھدے ہوئے ہی ویردھ رکھدے نیں۔  تے اوہ وی براہ راست یا کامل یقین دے نال اے     سکھدے بڑے ہوندے نیں۔  جیویں کہ ابراہیم ارسے،کنعان دے 

موباٹئس دے رتھ تے مڈھلی مسیحی مفکرین نوں وی اے ہی

 سکھایا گیا سی۔ اسی وی پربھو دی پیروی کردے ہوئے کیتھے وی جا سکدے ہاں ، تے ساری وڈی تالیم و تربیت چھڈ کے ایوجی نویں حیاتی گزار سکدے ہاں جیڑا رب نوں خوش کر سکے۔ 

پاپ دے ویرودھ جان دا انتخاب کرنا۔: جدوں بچے دے ماں پیو بدکاری نال منسوب ہوندے نیں تے خاص کرکے جے  اوہ پربھو توں دشمنی رکھدے نیں ، تد نیانے دے کول اوہ بدکاری کرن دا اے موقع ہوئے گا۔  پتر یا دھی نوں اپنے ماں پیو دے قاعدے دے ویرودھ یا حتیٰ کہ اپنی ثقافت دی روایت دے ویرودھ جاندے ہوئے پربھو دی تابعداری کرنی چاہیدی اے۔  جیویںپئی ابراہیم نے لوکاں تے اپنے خاندان نوں  چھڈن  دا دسیا، تے آکھیا پئی جیتھے اونوں اوندا پربھو لے کے جائے گا اوہ اوتھے ہی جائے گا، سانوں وی اینج ہی یا دوجے طریقے نال اپنی ثقافت دے حصیاں دے اوندی تالیم وتربیت نوں چھڈدیاں ہویاں یسوع دی تابعداری کرنی چاہیدی اے۔ 

تین پہلوؤں دی سادہ مثال: اسرایئلی اکثر بتاں دی پوجا کرن دا پاپ کردے سی۔ ایتھے تائی اوناں نوں جلا وطن کر دیتا گیا۔جلاوطنی دے بعد جیڑے اسرایئلی نیانے پیدا ہوئے اوناں نوں اپنے پیو دادا دے بدکاریاں دے نچوڑ دی سزا بھگتنی پڑی۔  اوناں دی بڑھوتری دے وچکار اوہ عبادت دے ول مائل ہوئے خاص کر کے عراق دے معبودوں دے ول، جیویں پئی ہر کوئی اوتھے اینج کردا سی۔  تے بڑے ساریاں نیں اس ثقافت دے نال منسوب کردیتا۔ پر اوناں توں کجھ لوکاں نیں اپنی بد دعا دے وچکار 

 وچ بتاں دا مقابلہ کیتا تے بدکاری دے خلاف پربھو نوں چنا تے موڑکے اپنی زمین اسرایئل چلے گئے۔ اس دے باہجوں اسرایئلوں نوں کدی کدی بتاں توں کوئی مشکل پیش نہ آئی۔ 

نچوڑ: پاؤئے لوک اینوں پسند کرن یا نہ کرن، پربھو نسلاں تائی بدکاری دا اثر دیکھاندا اے۔  پربھو انصاف کرن والا اے تے اسیس سمجھھ سکدے ہاں پئی پربھو اپنے انصاف دے کیتے کی نازل کرسکدا اے۔  تاں جے پربھو دا انصاف اوندے احکامات توں تعبیر کیتا جاندا اے تے اسیس اینے آزاد نہیں ہاں پئی پربھو دے احکامات نوں کوئی اہمیت نہ دیئے تے پربھو نوں ساڈے اپنے انصاف دی ترکیباں دے موافق دی درخواست پیش کریئے۔  مغربی معاشرے دی آزاد تے خود مختیار ثقافت اسیس اس سچائی توں شرماندے ہوئے لکن دی کوشش کردے ہاں پئی ایتھے نسلی بدکاری اثرات موجود نیں، پر پربھو دے احکامات توں تعبیر ہوندا اے۔ 

سوال: خروج باب ۲۰ آیت ۵ سانوں اے آکھدی اے پئی سانوں سبت تے فخر اے(ہفتہ)، تاں مسیحی اس گل تے کیوں وشواس کردے نیں۔؟ 

جواب اصل مسیحی تین وکھرے نظریات پیش کردے نیں۔ 

ہفتہ: پرانے عہد نامے وچ سبت دا دیہاڑا جمعہ دے غروب آفتاب توں ہفتے دی قوم ۷۰ وریاں دے لئیدے غروب آفتاب تائی سی۔ 

70×7=490دے توں وکھرے دیس کردیتی گئی، کیوں جے اوناں نے

دناں دا سی۔ 360وریاں تائی سبت نوں نہیں من دے سی۔  ( اوناں دے ورے

 اس دے لئی ویکھیے احبار باب ۲۶ آیت ۳۱ توں ۳۶ یرمیاہ باب ۲۵ آیت  باب ۹ آیت ۲۔ dan۱۱ توں ۱۲، باب ۲۹ آیت ۱۰ ، ۱۶ تے

اتوار: یسوع جد موت دے باہجوں اوتے چکیا گیا تد اتوار پربھو دا دیہاڑا بن گیا تے مڈھلی مسیحی اینوں عبادت دے دیہاڑے دے طور تے منان لگ پئے، پاؤل نے کرنتھیوں اوتے اس شے دی وضاحت کیتی پئی ۱ کرنتھیوں باب ۱۶ آیت ۲ وچ ہفتے دا پہلا دیہاڑا کی اے،  پاؤل  اے سوچدا اے پئی اوہ پہلے توں ای اے جاندے سی۔  مکاشفہ باب ۱ آیت ۱۰ وی اس ول اشارہ کردی اے اے اتوار ہوسکدا اے۔  یا پربھو دی آتما دا دیہاڑا ہو سکدا باب نمبر وی اتوار دے ( a.d 165 توں138)اے۔  جویلیٹن فسٹ ایولوجی

(a.d188(ireaiaeus)دیہاڑے عبادت کرن دا ذکر کردی اے۔  ایرنیس

وچ لکھدا اے) ٹکڑے ۷ (صفحہ نمبر ۵۶۹) وچ وی اس گل دا 182توں

 الیسٹر تے پربھو دے دیہاڑے دے ( irenaeus) ذکر ملدا اے پئی یرینس

پاروں آکھدے سی۔

سارے دیہاڑے : پرانے عہدنامے وچ سچ پربھو دے اک دیہاڑے دے آرام اوتے وشواس کردے نیں۔  جدوں کے عبرانی باب ۴ آیت ۱۱ پرکٹ کردی اے پئی اج ساڈے کول اک وکھرے تے چنگے آرام دا دیہاڑا اے۔  سانوں ہر دیہاڑے پربھو دے آرام دی دینداری وچ لاونا چاہیدا اے۔  کلیسوں باب ۲ آیت ۱۶ وچ سبت دے دیہاڑے پاروں لکھیا اے۔  رومیوں باب ۱۴ آیت ۵ مسیحیاں دی اس گل دی تردید کردی اے جیڑی ساریاں دیہاڑاں نوں اک جیا آکھدے نیں۔  ۱ کرنتھیوں باب ۱۶ آیت ۲ وچ اے پئی اوہ اتوار دے دیہاڑے شیواں کرن گے۔ 

رومیوں باب ۱۴ آیت ۵ دا سوال ویکھیے پئی نواے عہدنامے دی کس دی لئی کی کردی اے، جیویں پئی فسٹ اپولوجی آف جسٹن ماررٹیر(جیا تقریبأ ۱۳۸ توں ۱۶۵ دے لگ بھگ لکھی کئی) باب ۶۸ دے مطابق مڈھلی نوے عہد نامے دی کلیسیاء اتوار نوں عبادت کردی اے۔ 

(a.d 17اصولignatius جان اپوسٹل دے ( a.d 100)برنباس دے باہجوں

(a.d175)dionysius) اپوسٹلک آیئن(دوجی صدی) کرنتھھکا 110توں

(a.d175) Melitio of sardis

) کلیمنٹ آف الیگزینڈریا۔  a.d 17 توں183)

(a.d 180) Bardesanes

(a.d 200 ) Tentullian s' Apologetics)

آگیٹیسن دا ے مننا اے پئی نئے عہد نامےدے زمانے وچ سبت نوں منن دی ضرورت نہیں سی۔ 

جسٹن مارٹرنے اس توں انکار دا ذکر کیتا اے ( جیڑا تقریبأ ۱۳۸ توں ۱۶۵ دے لگبھگ لکھی گئی) (ٹریفودے نال مکالمہ باب ۴۷) سبت نوں قائم رکھن والیاں نوں کمزور ہم ذات تے

 نوں سبت نوں قائمرکھن Eibionite heretics) (a.d 324) Eusebius)

 والیاں دے ناں توں بیان کردا اے۔ 

سوال: خروج باب ۲۰ آیت ۱۳ تے استثناء باب ۵ آیت ۷ سانوں اے آکھدی اے پئی توں لہو نہ کر تاں فیر بڑے سارے لوک تے جانور کیوں مرئے گئے؟ 

جواب: اک عام نقطے نوں سمجھن دے لئی اک  چنگا سوال اے۔ تاں جے خروج ۲۰ آیت ۱۳ واقعی اے آکھدی اے پئی انسان نوں نہ مارو، تد اے موسیٰ دے لئی اک ضبر اے اک توں بوہتی واری مواقعوں تے پربھو نے موسیٰ نوں شریعت نوں توڑن والیاں نوں پھانی دین تے ان نال لڑائی کرن دا آکھیا۔  تاں جے خروج باب ۲۰ آیت ۱۳ دا واقعی ای اے مطلب اے پئی کسے چیز نوں نہ مارو، تد اے اس پربھو سے لئی وی اک خبر ہوسکدی اے جنے جانوروں دی قربانی دین دا حکم دیتا اے۔ 

 دا مطلب لوکاں نوں قتل کرن دا ہو سکدا اے ، پر ratsachعبرانی لفظ

 ہارڈیٹنگ آف دی بابئل دا صفحہنمبر ۱۴۸ توں ۱۴۹ مارن دے لئی ست الفاظپیش کردی اے۔  اے لفظ نئے عہد نامےوچ ۴۷ واری ورتیا گیا اے اینا ساریاں دا مطلب لہو کرن دا ای اے، خروج دا نفس مضمون اے پرکٹ کردا اے پئی کجھ اصولاں دے مطابقپھانسیوں نوں لڑیئاں دی صرف اجازت ای نہیں سی تاں جے اینا دا حکم وی دیتا گیا سی۔  اک پاسے اے اک بڑی دلچسپ گل اے پئی وینس ویلیا دے پہلے گورنر سی ویٹو

 دے ذریعے قتل کرن والیاں دے لئی جرمانہ دے بل بحال کروائے، اس حوالے دی غلط ونڈ کردیاں ہوئے۔ 

سوال: خروج باب ۲۰ آیت ۱۳ تے استثناء باب ۱۵ آیت ۱۷ سانوں اے آکھدی اے پئی کسے دا لہو نہ کرؤ۔  یہودی مینوں پریشان کردے ہوئے ۔۔۔۔۔۔ اے آکھدے نیں پئی سانوں نہیں ماردے جدوں انوں نے اپنے پتر نوں اپنے لوکاں دے لئی یعنی(مرن دے لئی) گھلیا۔ مہربانی نال اس گل دی ونڈ کرن پئی یسوع کیوے میرے پاپاں دے لئی مر سکدا اے۔  میں یسوع نوں کیوں مارا گا؟  اسیس شیواں پربھو دے لئی تے اپنی آتماؤاں دے ٹھیک کرن دے لئی اوندے اک حکم نوں کیوں توڑدے ہاں۔ 

جواب: جانوروں نوں مارن ، پھانسی دین تے لڑن دے لئی پچھلے سوال دا جواب ویکھیے۔ پربھو نے یسوع کفارے دے لئی گھلیا کیوں جے اوہ جان دا سی پئی یسوع بدکارں دے نال ماریا جائے گا ۔ تاں جت جدوں اوناں نے اینج کیتا تد اوہ پربھو دی نافرمانی کردے سی،  اس توں بوہتا کجھ وی نہیں پئی پربھو اے مقصد دے لئی لوکاں دی سرکشی تے بدکاری نوں ورتیا کردا سی۔  رومیوں باب ۸ آیت ۲۸ واقعہ ای اک حیران کن آیت اے اے آکھدی اے پئی ساریاں شیواں مل کے پرمشیور نال پیار رکھن والیاں دےلئی بھلائی پیدا کردی اے۔  یعنی اوناں دے لئی جیڑے پرمشیور دے ارادے دے موافق سدے جاندے نیں۔  تاں جے اے انجے آکھدی اے پئی ساریاں شیواں مل کے ( پیڑی یا چنگی ) مل کے پربھو نال پیار رکھن والیاں دے لئی بھلائی پیدا کردی اے۔ 

سوال: خروج باب ۲۰ آیت ۱۳ تے استثناء باب ۵ آیت ۱۷ سانوں اے آکھدی اےپئی کسی دا لہو نہ کریئے، تے کسے ویلے پربھو لوکاں نوں کیوں ماردا اے؟ 

جواب: پربھو جیڑا ہر شے نوں جونن والا اے اس نے دس احکام لوکاں نوں دیتے، تے اس شے دے لئی پابند نہیں پئی اوہ سانو کی دیندا اے۔  مثال دے طور تے پربھو عبادت (تابعداری) نوں قبول کردا اے ، تاں جے اسیس عبادت قبول نہیں کردے۔ 

سوال: خروج باب ۲۰ آیت ۱۴ ، ۱۴ ۱۷ سانوں اے آکھدی اے پئی تو زنا نہ کر، تے فیر وی اس دی باہجوں کثرت ازدواج ویاہ کیوں کیتے جاندے نیں؟ 

جواب: کثرت ازدواج ویاہ زنا نہیں اے ۔  پرانے عہد نامے وچ اس دی حوصلہ افزائی نہیں کیتی گئی صرفاجازت دیتی گئی اے ، تاں جے نئے عہد نامے دے تحت گرجا کھر دے لیڈر نوں اس دی اجازت نہیں دیتی گئی۔ 

تاں جے خروج باب ۲۰ آیت ۱۷ وچ اے پئی تو اپنے پڑوسی دی تیوی دا لالچ نہ کر(واحد) ۔ تاجے اس گل دا قطع پرکٹ اے پئی پڑوسی دی اک توں بوہتیاں تیویاں نیں اس لحاظ نال اے اک موثر حکم اے، کیوں جے اے آکھدی پئی اپنے پڑوسی دی تیویاں(جمع) دا لالچ نہ کر تو کوئی وی اسدی غلط ونڈ کر سکدا اے پئی اوناں وچوں اک تیوی دا لالچ کرنا جائز اے۔ 

سوال: خروج باب ۲۰ آیت ۲۰ وچ لوکاں نوں اے کیوں آکھیا پئی ڈرو مت، جدوں کے اس آیت وچ اوناں نوں ڈرن دا آکھیا گیا اے۔

جواب: اوناں نوں تے سانوں اس پربھو توں خائف ہون دے لئی ڈرن دا نہیں آکھیا گیا جیڑا سانوں بوہت پیار رکھدا اے۔  پر اسیس پربھو دی چاہت تے پیوترگی دی عزت کردے ہوئے اس توں خوف رکھن دا آکھیا گیا اے۔  اج وی جے اوہ نہیں پچھتائے تے اسیس پربھو دے غیظ و غضب پئی اوہ سانوں تباہ و برباد کر دے گا اس نقصان توں ڈرنا چاہیدا اے۔ جیویں پئی

 باب ۲۳ سانوں اینج کرن دا دسدی اے ۔ تاں جے اس توںپہلوں

یسوع آچکیا سی۔  سانوں اس طرح دا خوف نہیں اے جیویں پئی پرانے عہد نامے وچ دسیا گیا اے تے جیویں عبرانیوں باب ۱۲ آیت ۱۸ سانوں سکھاندی اے۔ خروج باب ۹ آیت ۳۰ دا مباحثہ ویکھیے۔ 

سوال: خروج باب ۲۰ آیت ۲۴ دے مطابق قربان گاہ مٹی نال بنائی گئی سی یا خروج ۲۷ آیت ۱ ، باب ۳۰ آیت۱باب ۳۷ آیت ۱، تے باب ۳۸ آیت ۱ دے مطابق کیکر دی لکڑی نال بنائی گئی سی؟   

 جواب:  سینا دی چوٹی اوتے مٹی نال قربان گاہ بنائی گئی، بعد وچ مسکن دے لئی کیکر دی لکڑی دی قربان گاہ بنائی جیڑی سوکھی لے کے جائی جاسکے۔ پر اس دے اندر سوا دے لئ&